واکاوی فقهی و حقوقی معاملات توکن های غیرمثلی (ان اف تی) با تاکید بر اصل حاکمیت اراده در حقوق ایران و مصر

پیدایش توکن های غیرمثلی(ان اف تی) و گسترش بازار هنر دیجیتال، چالش های نوینی را در حوزه حقوق قراردادها و مبانی سنتی معاملات، به ویژه شرط عینیت مبیع، پدید آورده است. ماهیت غیرمادی این دارایی ها، انطباق آن ها با مفاهیم معمول فقه و حقوق را با تردید مواجه ساخته و تبیین مبنای اعتبار این معاملات را به یکی از مسائل مهم حقوق دیجیتال تبدیل کرده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد تطبیقی در فقه اسلامی، حقوق ایران و مصر، به بررسی وضعیت حقوقی معاملات ان­اف­­تی می پردازد. برخلاف پژوهش های پیشین که درصدد اثبات عین بودن ان­اف­­تی بوده اند، این مقاله بر بازاندیشی در شرط عینیت و بررسی ظرفیت های حقوق قراردادها تمرکز دارد. در این راستا، ضمن تفکیک ان­اف­­تی از رمزارزهای پول گونه، رابطه میان توکن، موضوع توکن و حقوق مالکیت فکری تحلیل شده و حدود حقوق منتقل شده به خریدار بررسی می گردد. یافته ها نشان می دهد که اعتبار معاملات ان­اف­­تی، متوقف بر پذیرش آن ها به عنوان عین به معنای سنتی نیست و می توان مشروعیت آن ها را بر مبنای اصل حاکمیت اراده، ماده ۱۰ قانون مدنی و قاعده سلطنت توجیه کرد. همچنین، انتقال ان­اف­­تی به خودی خود، حقوق مادی و معنوی اثر را منتقل نمی سازد و دامنه حقوق تابع مفاد قرارداد است. افزون براین، فقدان دسترسی پایدار به موضوع توکن، هرچند موجب زوال فنی توکن نمی شود، می تواند غرر فاحش را در پی داشته باشد که با راهکارهایی مانند ذخیره سازی غیرمتمرکز و شروط ضمن عقد قابل رفع است. بر این اساس، ضرورت تنظیم قواعد ویژه برای تضمین دسترسی پایدار به موضوع توکن در حقوق ایران و مصر مورد تاکید قرار می گیرد.

کلیدواژه ها:

شرط عینیت ، توکن های غیرمثلی(ان اف تی) ، ماده ۱۰ قانون­ مدنی ، اصل حاکمیت اراده ، مالیت ، غرر