ارزیابی صفات آگرومورفولوژیک و تنوع ژنتیکی لاین های اینبرد فلفل دلمه ای (Capsicum annum L.)

هدف: مطالعه حاضر با هدف بررسی تنوع فنوتیپی، گروه بندی و ارزیابی صفات مختلف لاین های اینبرد مختلف فلفل دلمه ای جهت شناسایی لاین های اینبرد برتر انجام شد.مواد و روش ها: بذور ۶۸ لاین های خالص فلفل دلمه ای در قالب طرح کاملا تصادفی با ۲ تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید باهنر کرمان کشت شدند و ۱۶ صفت کمی و ۱۳ صفت کیفی مورد ارزیابی قرار گرفت. تجزیه واریانس و تجزیه خوشه ای داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و تجزیه به مولفه های اصلی با استفاده از نرم افزار XLSTAT انجام شد.نتایج: نتایج تجزبه واریانس نشان داد که لاین های اینبرد فلفل در کلیه صفات به جز صفات ضخامت دم میوه، طول دم میوه، ضخامت پریکارپ و تعداد میوه تفاوت معنی داری داشتند. نتایج مقایسه میانگین نشان داد لاین ۲۱ از نظر تمامی صفات فنولوژیک مورد بررسی و از نظر وزن و قطر میوه نیز بیشترین مقدار را به خود اختصاص داد. همچنین لاین های ۱۲ و ۱۳ بیشترین ارتفاع و تعداد گره را داشتند. صفات روز تا گلدهی، روز تا میوه دهی، ارتفاع گیاه، طول و قطر میوه وراثت پذیری عمومی بالا داشتند. در تجزیه مولفه های اصلی، مولفه اول به عنوان مولفه فنولوژیکی گیاه و مولفه دوم به عنوان مولفه اندازه میوه و بازارپسندی میوه نام گذاری شدند. تجزیه خوشه ای برای صفات فنوتیپی لاین های اینبرد مورد مطالعه را به چهار گروه تقسیم کرد. در گروه اول ۲۴ لاین اینبرد قرار گرفت که اغلب دیررس و دارای وزن و قطر میوه متوسط و کم بودند. همچنین لاین های موجود در این گروه از نظر ارتفاع گیاه متوسط بودند. در گروه دوم، سوم و چهارم به ترتیب ۱۰، ۱۵ و ۱۹ لاین اینبرد قرار گرفت. نتایج تجزیه خوشه ای برای صفات کیفی لاین های اینبرد در سه گروه قرار داد. خوشه اول ۳/۳۷ درصد از لاین ها را به تعداد ۲۵ لاین به خود اختصاص دادند، خوشه دوم ۴/۲۲ درصد از لاین ها (۱۵ لاین) و خوشه سوم ۳۰/۴۰ درصد از لاین ها (۲۷ لاین) را دربرگرفت.نتیجه گیری: با توجه به نتابج بدست آمده بر اساس میزان وراثت پذیری گزینش صفات ارتفاع گیاه، روز تا گلدهی، روز تا میوه دهی، طول و قطر میوه فلفل دلمه ای موثرتر می باشد. لاین ۲۱ از نظر تمامی صفات فنولوژیک، وزن و قطر میوه و لاین ۱۲ و ۱۳ از نظر ارتفاع گیاه برای ارزیابی در مطالعات آینده معرفی شدند. همچنین انتخاب لاین های برتر در خوشه های مختلف که فاصله ژنتیکی بیشتری با یکدیگر دارند جهت تولید ارقام هیبرید فلفل به منظور استفاده از میزان هتروزیس پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه ها:

تجزیه خوشه ای ، تجزیه به مولفه های اصلی ، صفات کمی و کیفی ، لاین های خالص فلفل دلمه ای