تحلیل اصول شهرسازی اسلامی در برنامه ریزی فرهنگی فضای شهری

فضای شهری به عنوان بستر اصلی حیات اجتماعی و فرهنگی شهروندان، در شهرسازی اسلامی جایگاهی محوری دارد. با این حال، شکاف میان اصول نظری شهرسازی اسلامی و برنامه ریزی فرهنگی عملی در مقیاس فضای شهری، همچنان چالشی اساسی است. این مقاله با هدف تبیین چگونگی تحلیل و کاربست اصول شهرسازی اسلامی در برنامه ریزی فرهنگی فضاهای عمومی شهری تدوین شده است .پژوهش از نظر هدف توسعه ای، از نظر ماهیت توصیفی-تحلیلی و از نظر روش، تحلیل محتوای کیفی منابع است. داده ها با روش اسنادی گردآوری شده و تحلیل آنها از طریق کدگذاری و مقوله بندی اصول کلیدی صورت گرفته است.برنامه ریزی فرهنگی فضای شهری مبتنی بر اصول اسلامی در چهار مقوله بنیادین قابل صورت بندی است: هویت مندی و میراث فرهنگی، عدالت و شمول پذیری فضایی، محرمیت و امنیت فرهنگی-اجتماعی، و پیوند معنایی انسان-طبیعت. این مقوله ها در یک چارچوب سه سطحی (اصول بنیادین، سیاست های برنامه ریزی، راهکارهای طراحی) سازمان می یابند .موفقیت در برنامه ریزی فرهنگی فضای شهری اسلامی، در گروی سه شرط است: تناسب راهکارها با زمینه فرهنگی-اقلیمی، مشارکت واقعی کاربران فضا، و پیوند میان مولفه های کالبدی و معنایی .

کلیدواژه ها:

شهرسازی اسلامی ، برنامه ریزی فرهنگی ، فضای شهری ، محرمیت ، عدالت فضایی.