آموزش محیط زیست مبتنی بر توسعه و مدیریت شهری پایدار در ایران اسلامی

هدف: هدف این پژوهش، واکاوی نقش آموزش محیط زیست در تحقق توسعه و مدیریت شهری پایدار در بستر ایران اسلامی است. این مطالعه با تمرکز بر شناسایی سازوکارهای پیوند میان آموزش محیط زیست، اخلاق دینی و رفتارهای زیست محیطی شهروندان، تحلیل چالش های موجود در نظام آموزش محیط زیست شهری ایران و ارائه راهکارهای عملیاتی برای نهادینه سازی فرهنگ زیست محیطی در چارچوب مدیریت شهری پایدار انجام شده است.روش: پژوهش حاضر با روش توصیفی–تحلیلی انجام شده است. در این راستا، مبانی نظری مرتبط با آموزش محیط زیست، توسعه پایدار شهری، اخلاق زیست محیطی اسلامی و مدیریت شهری بررسی و تحلیل شده اند. داده های مورد نیاز از طریق مرور نظام مند مقالات علمی–پژوهشی داخلی و بین المللی و اسناد سیاستی گردآوری شده اند. برای تحلیل داده ها از رویکرد تحلیل محتوای کیفی استفاده شده است.یافته ها و نتایج: نتایج نشان می دهد که رویکردهای صرفا فنی و مدیریتی در حل مسائل محیط زیستی کفایت لازم را ندارند و تغییر پایدار رفتارهای محیط زیستی مستلزم توجه همزمان به ابعاد فرهنگی، اخلاقی و ارزشی جوامع است . هم افزایی میان آموزش محیط زیست و اصول اخلاق اسلامی، زمینه ارتقای آگاهی، تعهد اخلاقی و مشارکت فعال شهروندان را در ابعاد زیست محیطی، اجتماعی–فرهنگی، کالبدی–فضایی، اقتصادی، نهادی و سلامت شهری فراهم می کند یافته ها نشان می دهد که اتخاذ رویکردی جامع با بهره گیری از ظرفیت شهر به عنوان بستری برای آموزش محیط زیست، تمرکز بر ارتقای آگاهی، مهارت ها، نگرش ها و رفتارها می تواند به توسعه محیط زیستی منجر شود . همچنین، مدارس با ارتقای آگاهی، ترویج مشارکت اجتماعی و تقویت حس مسئولیت پذیری در دانش آموزان، نقش کلیدی در شکل دهی رفتارهای شهروندی و در نتیجه، تحقق توسعه پایدار شهری ایفا می کنند بین آموزش شهروندی و شاخص های توسعه پایدار شهری رابطه مثبت و معناداری وجود دارد . آموزش زیست محیطی در برنامه ریزی شهری پایدار، ابزاری کلیدی برای مواجهه با چالش های اجتماعی–اقتصادی و محیط زیستی ناشی از پیشرفت سریع فناوری محسوب می شود

کلیدواژه ها:

آموزش محیط زیست ، توسعه پایدار شهری ، مدیریت شهری ، اخلاق زیست محیطی اسلامی ، شهر سبز اسلامی–ایرانی