تحلیل معماری داخلی و طراحی فضاهای آموزشی در نظام آموزشی

معماری داخلی فضاهای آموزشی به عنوان بستر اصلی فرآیند یادگیری، نقشی تعیین کننده در کیفیت آموزش و سلامت روان دانش آموزان دارد. با این حال، در بسیاری از فضاهای آموزشی معاصر، جنبه های روحی و روان شناختی دانش آموزان کمتر مورد توجه قرار می گیرد و فضاها با ویژگی های روان شناختی کودکان و نوجوانان سازگار نیستند. این مقاله با هدف تبیین چگونگی تحلیل معماری داخلی و طراحی فضاهای آموزشی در نظام آموزشی، بر پایه اصول روان شناسی محیط و الگوهای معماری ایرانی-اسلامی تدوین شده است .پژوهش از نظر هدف توسعه ای، از نظر ماهیت توصیفی-تحلیلی و از نظر روش، تحلیل محتوای کیفی منابع و مطالعات موردی است. داده ها با روش اسنادی و بررسی نمونه های موردی مدارس شیراز گردآوری شده و تحلیل آنها از طریق کدگذاری مولفه های طراحی صورت گرفته است.تحلیل منابع نشان می دهد که طراحی معماری داخلی فضاهای آموزشی در چهار مقوله بنیادین قابل صورت بندی است: کیفیت های حسی-ادراکی (نور، رنگ، صدا)، انعطاف پذیری و سازماندهی فضایی، اجتماع پذیری و تعاملات اجتماعی، و پیوند با طبیعت و فضای سبز. این مقوله ها در چارچوبی سه سطحی (اصول طراحی، سیاست های فضایی، راهکارهای کالبدی) سازمان می یابند .موفقیت در طراحی فضاهای آموزشی مستلزم توجه همزمان به سه شرط است: تناسب مولفه های کالبدی با ویژگی های روان شناختی گروه سنی، انعطاف پذیری فضا برای عملکردهای چندگانه، و پیوند میان فضای آموزشی با اجتماع و محله پیرامون .

کلیدواژه ها:

معماری داخلی ، فضاهای آموزشی ، روان شناسی محیط ، اجتماع پذیری ، کیفیت فضایی