بررسی رویکردهای نوین در مدیریت شهری با تاکید بر مشارکت و توسعه پایدار

توسعه شهرها و به موازات آن رشد شهرنشینی، گسترش مسائل پیچیده شهری و ناکارآمدی الگوهای سنتی مدیریت شهری، ضرورت بازنگری در شیوه اداره شهرها را بیش از پیش آشکار ساخته است. در دهه های اخیر، رویکردهای نوین در مدیریت و توسعه شهری با تاکید بر مشارکت ذی نفعان، شفافیت، پاسخگویی، قانون مداری، عدالت و کارآمدی، زمینه ساز تغییر نگرش در شیوه اداره و توسعه شهرها شده اند. در این میان، مشارکت شهروندان و سایر ذی نفعان در فرآیندهای تصمیم گیری و مدیریت شهری، از مولفه های اساسی تحقق توسعه پایدار شهری به شمار می رود( سعید نیا، ۱۳۹۴،حبیبی و مقصودی، ۱۳۹۳. پژوهش حاضر با هدف بررسی رویکردهای نوین در مدیریت شهری با تاکید بر مشارکت و توسعه پایدار و با تمرکز بر کلانشهر تبریز، به روش توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و اسنادی انجام شده است. در این پژوهش، ضمن بررسی مبانی نظری رویکردهای نوین مدیریت شهری، الزامات نهادی، قانونی و مدیریتی، چالش های گذار از نظام مدیریت متمرکز به الگوهای مشارکتی و نقش شفافیت، پاسخگویی، مشارکت شهروندان، نهادهای مدنی و بخش خصوصی در ارتقای کیفیت مدیریت شهری مورد تحلیل قرار گرفته است(شیعه، ۱۳۸۹؛ رضویان، ۱۳۹۰). یافته های پژوهش نشان می دهد که تحقق رویکردهای نوین مدیریت شهری در کلانشهر تبریز مستلزم اصلاح ساختارهای مدیریتی، ارتقای سرمایه اجتماعی، توسعه مشارکت شهروندی، تقویت نظام های هوشمند مدیریت شهری، افزایش شفافیت و پاسخگویی، بازنگری در قوانین و مقررات و همچنین هماهنگی موثر میان نهادهای مسئول در اداره شهر است. در مجموع، توجه به رویکردهای نوین مدیریت شهری و تقویت مشارکت ذی نفعان می تواند زمینه ساز ارتقای کیفیت مدیریت شهری، افزایش اعتماد عمومی، بهبود کیفیت محیط کالبدی و تحقق توسعه پایدار شهری در کلانشهر تبریز باشد (تقوایی، ۱۳۹۱؛World Bank, ۱۹۹۴.)

کلیدواژه ها:

مدیریت شهری ، رویکردهای نوین مدیریت شهری ، مشارکت شهروندی ، توسعه پایدار شهری ، کلانشهر تبریز