تحلیل رابطه فرم شهری و شدت خسارات ناشی از زلزله

پژوهش حاضر با هدف تبیین سازوکارهای متقابل میان فرم شهری، آسیب پذیری کالبدی و الگوهای مکانی خسارت، به بررسی نقش شاخص های ریخت شناختی و قابلیت های تحلیل فضایی در ارزیابی ریسک لرزه ای می پردازد. روش پژوهش، کتابخانه ای و مروری است و بر تحلیل انتقادی منابع علمی، مقایسه چارچوب های نظری و بررسی روش های ارزیابی مکانی استوار است. یافته ها نشان می دهند که تراکم ساختمانی، فشردگی بافت، ناهمگونی ارتفاعی، پیوستگی جداره ها و میزان اتصال شبکه معابر، در تعامل با کیفیت ساخت، قدمت بناها و ویژگی های زمین، بر پراکنش و تمرکز خسارات اثر می گذارند. همچنین، تحلیل های مکانی و سامانه اطلاعات جغرافیایی، از طریق تلفیق داده های سازه ای، ریخت شناختی و محیطی، امکان شناسایی خوشه های آسیب، تمایز میان شدت مطلق خسارت و نرخ نسبی خرابی و ارزیابی تفاوت های درون شهری را فراهم می کنند. نتایج بر ضرورت استفاده از رویکردهای چندمقیاسی، کنترل عوامل مخدوش کننده، بررسی وابستگی فضایی و تفکیک آسیب پذیری سازه ای از اختلال عملکردی تاکید دارند. بر این اساس، ارزیابی معتبر ریسک لرزه ای مستلزم چارچوبی یکپارچه است که روابط غیرخطی میان ساختار کالبدی، ظرفیت مقاومتی ساختمان ها و شرایط محیطی را لحاظ کند و مبنایی علمی برای اولویت بندی مداخلات و کاهش پیامدهای زلزله در شهرهای گوناگون جهان فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

آسیب پذیری کالبدی ، تحلیل فضایی ، خسارات لرزه ای ، فرم شهری