مروری بر نقش فناوری های نوین در پیشگیری از حوادث و ارتقای ایمنی در صنعت ساخت وساز

صنعت ساخت وساز به دلیل ماهیت پویا، پیچیده و متغیر فعالیت های اجرایی، یکی از محیط های کاری پرخطر محسوب می شود و کارکنان آن به طور هم زمان با مخاطراتی نظیر سقوط از ارتفاع، برخورد با تجهیزات و اشیای در حال حرکت، گیرکردن بین اجزای ماشین آلات، برق گرفتگی، ریزش سازه ها و مصالح و همچنین عوامل زیست محیطی مواجه هستند. رویکردهای سنتی مدیریت ایمنی، اگرچه همچنان بخش مهمی از نظام ایمنی پروژه ها را تشکیل می دهند، در بسیاری از موارد به پایش دستی، بازرسی های دوره ای و گزارش دهی پس از وقوع حادثه متکی هستند. توسعه فناوری های نوین امکان حرکت از رویکردهای واکنشی به سمت شناسایی و کنترل پیشگیرانه مخاطرات را فراهم کرده است. هدف این مقاله، بررسی نقش فناوری های نوین در پیشگیری از حوادث و ارتقای ایمنی در صنعت ساخت وساز و شناسایی ظرفیت ها و محدودیت های مهم آن ها است. در این مطالعه، با استفاده از روش مرور توصیفی-تحلیلی، مطالعات منتشرشده در زمینه فناوری های ایمنی ساخت وساز بررسی و فناوری ها در هفت گروه اصلی شامل مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM)، اینترنت اشیا و حسگرهای هوشمند، هوش مصنوعی و یادگیری ماشین، بینایی ماشین، فناوری های پوشیدنی، واقعیت مجازی و افزوده و پهپادها طبقه بندی شدند. بررسی مطالعات نشان می دهد که BIM می تواند از مرحله طراحی و برنامه ریزی در شناسایی مخاطرات و پیشگیری از حوادث نقش داشته باشد، حسگرها و تجهیزات پوشیدنی امکان پایش لحظه ای وضعیت کارکنان و محیط را فراهم می کنند، هوش مصنوعی و بینایی ماشین ظرفیت شناسایی خودکار شرایط ناایمن را دارند و فناوری های واقعیت مجازی و افزوده می توانند آموزش ایمنی را به محیطی تعاملی و کم خطر تبدیل کنند. همچنین پهپادها امکان پایش سریع مناطق وسیع و دشوار سایت را فراهم می کنند. با وجود این مزایا، هزینه اولیه، نیاز به زیرساخت دیجیتال، کیفیت داده ها، مسائل مربوط به حریم خصوصی، قابلیت اطمینان الگوریتم ها، مقاومت کارکنان و نبود استانداردهای یکپارچه از مهم ترین موانع توسعه این فناوری ها هستند. در نهایت، استفاده موثر از فناوری های نوین زمانی بیشترین اثربخشی را خواهد داشت که در کنار آموزش، فرهنگ ایمنی، مدیریت ریسک و مشارکت نیروی انسانی قرار گیرد و به عنوان جایگزین کامل عامل انسانی در نظر گرفته نشود.

کلیدواژه ها:

ایمنی ساخت وساز ، فناوری های نوین ، هوش مصنوعی ، BIM ، واقعیت مجازی