ارزیابی و مقایسه عملکرد روش های خودترمیمی بتن (باکتریایی، کپسولی و عروقی) بر اساس بازیابی مقاومت و کاهش نفوذپذیری

بتن به عنوان پرکاربردترین مصالح ساختمانی جهان، به دلیل مقاومت کششی پایین، مستعد ترک خوردگی است که می تواند به نفوذ عوامل مخرب، خوردگی آرماتور و افزایش هزینه های نگهداری منجر شود. فناوری بتن خودترمیم شونده با هدف رفع این چالش توسعه یافته و سه رویکرد اصلی—باکتریایی، کپسولی و رگ مویینه—در این زمینه مطرح شده اند. این مقاله با مرور نظام مند مطالعات پیشین، به مقایسه تطبیقی این سه روش بر اساس معیارهای بازیابی مقاومت مکانیکی، کاهش نفوذپذیری، حداکثر عرض ترک قابل ترمیم، و قابلیت ترمیم چندباره می پردازد. نتایج نشان می دهد روش باکتریایی بالاترین پایداری در بازیابی مقاومت (تا ۱۳۰٪) و کاهش نفوذپذیری (تا ۹۵٪) را داراست و برای سازه های در تماس با رطوبت مناسب تر است؛ روش کپسولی ساده ترین و اقتصادی ترین گزینه با کارایی ترمیم ۷۵ تا ۹۰ درصد است، اما ماهیت تک مصرف دارد؛ و روش رگ مویینه، علی رغم پیچیدگی و هزینه اجرای بالاتر، تنها روشی است که قابلیت ترمیم مکرر (تا سه چرخه در نمونه های آزمایشگاهی) را فراهم می کند و برای سازه های حیاتی و بلندمدت توجیه پذیرتر است. یافته ها نشان می دهند انتخاب روش بهینه باید بر اساس نوع سازه، شرایط محیطی و اولویت های اقتصاد چرخه عمر صورت گیرد. این پژوهش با شناسایی شکاف های علمی موجود—از جمله فقدان استانداردسازی آزمایش و کمبود داده های بلندمدت—مسیرهایی برای پژوهش های آینده در این حوزه پیشنهاد می دهد.

کلیدواژه ها:

بتن خودترمیم شونده ، خودترمیمی باکتریایی ، خودترمیمی کپسولی ، شبکه رگ مویینه ، دوام بتن