تحلیل کنش های گفتاری در نمایشنامه «مسمار جحا» اثر علی احمد باکثیر بر اساس طبقه بندی جان سرل

پژوهش حاضر به تحلیل کنش های گفتاری در نمایشنامه «مسمار جحا» اثر علی احمد باکثیر با تکیه بر الگوی جان سرل می پردازد. مسئله پژوهش، چگونگی بهره گیری شخصیت های نمایشنامه از گفتار برای پیشبرد کنش نمایشی و بازنمایی روابط و موقعیت های حاکم بر فضای اثر است. داده های پژوهش با رویکردی توصیفی تحلیلی از گفت وگوهای شخصیت ها استخراج و بر اساس گونه های کنش گفتاری بررسی شده اند. یافته ها نشان می دهد که کنش گفتاری در این نمایشنامه با موقعیت های ارتباطی شخصیت ها پیوندی تنگاتنگ دارد و تغییر وضعیت، جایگاه و هدف شخصیت ها در روند نمایش، در انتخاب و کارکرد کنش های گفتاری آنان بازتاب می یابد.گفتار شخصیت ها در بسیاری از موقعیت ها هم زمان با پیشبرد گفت وگو، موجب شکل گیری تقابل، اعمال نفوذ، تغییر تصمیم مخاطب، ایجاد یا تثبیت روابط میان شخصیت ها و واکنش به تحولات سیاسی و اجتماعی می شود. همچنین، تحلیل داده ها بیانگر آن است که کنش های گفتاری در ساختار نمایشنامه نقشی فراتر از ارتباط میان شخصیت ها دارند و در ایجاد تنش، کاهش یا تشدید تعارض، پیشبرد حوادث و انتقال موضع شخصیت ها نسبت به رویدادهای سیاسی و خانوادگی مشارکت می کنند. از این منظر، زبان شخصیت ها در «مسمار جحا» بخشی از سازوکار کنش نمایشی است و بسیاری از تحولات اثر از طریق گفت وگو و کنش هایی که شخصیت ها به واسطه گفتار خود انجام می دهند، شکل می گیرد. برآیند پژوهش نشان می دهد که تحلیل کاربردشناختی کنش های گفتاری می تواند ابعاد مهمی از کارکرد ارتباطی و نمایشی گفت وگوها و چگونگی بازنمایی مناسبات قدرت، تعارض و روابط میان شخصیت های اثر را آشکار سازد.

کلیدواژه ها:

کنش گفتاری ، جان سرل ، مسمار جحا ، علی احمد باکثیر