طراحی چارچوب حکمرانی پیشگیرانه انحراف بودجه در پروژه های عمرانی شهرداری ها: تلفیق برنامه ریزی استراتژیک، مدیریت ریسک مالی و کنترل عملیاتی بلادرنگ

انحراف بودجه در پروژه های عمرانی شهرداری ها، پدیده ای چندعاملی است که از ضعف در برآورد اولیه، تورم، تغییرات قراردادی، تاخیر اجرا و نارسایی کنترل های داخلی ناشی می شود و می تواند به افزایش هزینه، توقف پروژه و کاهش اعتماد عمومی بینجامد. هدف این پژوهش، طراحی چارچوبی برای حکمرانی پیشگیرانه انحراف بودجه از طریق تلفیق برنامه ریزی استراتژیک، مدیریت ریسک مالی و کنترل عملیاتی بلادرنگ است. روش پژوهش، مرور یکپارچه ادبیات با تحلیل مضمون مطالعات معتبر داخلی و خارجی بود. یافته ها نشان دادند که پیشگیری پایدار از انحراف بودجه، محصول هم افزایی سه مولفه است: برنامه ریزی استراتژیک که جهت و اولویت ها را تعیین می کند، مدیریت ریسک مالی که ریسک های تورم، تاخیر و تغییرات قراردادی را پیش بینی و مهار می کند، و کنترل عملیاتی بلادرنگ که انحراف های در حال شکل گیری را شناسایی و اصلاح می نماید. نتیجه اصلی مقاله این است که پیشگیری از انحراف بودجه در شهرداری ها، بیش از آن که مجموعه ای از ابزارهای جداگانه باشد، یک نظام منسجم حکمرانی است که باید در تمام مراحل عمر پروژه فعال باشد. پیشنهاد می شود شهرداری ها پیوند برنامه استراتژیک و بودجه را تقویت، نظام مدیریت ریسک مالی چرخه ای مستقر و کنترل بلادرنگ را از طریق یکپارچه سازی اجرای بودجه، خزانه داری، پرداخت ها و گزارشگری مالی توسعه دهند.

کلیدواژه ها:

حکمرانی پیشگیرانه ، انحراف بودجه ، برنامه ریزی استراتژیک ، مدیریت ریسک مالی ، کنترل بلادرنگ.