نقشه علی تاب آوری کسب وکارهای کوچک و متوسط ایران: مقایسه پیشران ها در پنج بخش اقتصادی

ناهمگنی بخش های اقتصادی سبب می شود سازوکارهای شکل گیری تاب آوری در کسب وکارهای کوچک و متوسط یکسان نباشد و اهمیت عوامل نهادی، اقتصادی، فناورانه و سازمانی از بخشی به بخش دیگر تغییر کند. پژوهش حاضر با هدف ترسیم و مقایسه نقشه علی پیشران های تاب آوری کسب وکارهای کوچک و متوسط در پنج بخش اقتصادی ایران انجام شد. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، آمیخته با طرح متوالی اکتشافی است. در مرحله نخست، با مرور نظام مند ادبیات و مصاحبه با خبرگان، ۳۷ شاخص اولیه شناسایی شد و پس از سه دور دلفی فازی با مشارکت ۱۳ خبره، ۲۸ شاخص در قالب هفت بعد نهایی گردید. در مرحله دوم، روابط اثرگذاری و اثرپذیری شاخص ها با استفاده از دیمتل فازی و نظر ۳۰ خبره، به صورت مستقل در بخش های تولیدی و صنعتی، خدماتی، تجاری و بازرگانی، کشاورزی و صنایع وابسته، و فناوری و شرکت های دانش بنیان تحلیل شد. نتایج نشان داد که متغیرهای نهادی و سیاستی، به ویژه نقش دولت، ثبات سیاست های حمایتی، قوانین و مقررات و تحریم ها، در اغلب بخش ها از مهم ترین محرک های تاب آوری هستند؛ بااین حال، الگوی برجستگی عوامل در هر بخش متفاوت است. در بخش تولیدی، تحقیق و توسعه و عوامل فناورانه؛ در بخش خدماتی، سرمایه انسانی و توسعه شایستگی ها؛ در بخش تجاری، شبکه سازی و برند؛ در بخش کشاورزی، شرایط اقلیمی و متغیرهای سیاستی؛ و در بخش فناوری و دانش بنیان، شبکه سازی، نوآوری سازمانی، سرمایه انسانی و مالکیت معنوی جایگاه برجسته تری دارند. یافته ها بر ضرورت طراحی سیاست ها و مداخلات تاب آوری متناسب با ویژگی های هر بخش اقتصادی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

تاب آوری کسب وکار ، کسب وکارهای کوچک و متوسط ، تحلیل بخشی ، دلفی فازی ، دیمتل فازی ، پیشران های نهادی