تحلیل شکاف دیجیتال در گزارشگری مالی شهرداری تبریز با تمرکز بر «سواد داده» شهروندان

دیجیتال سازی گزارشگری مالی شهرداری ها به عنوان مسیری کلیدی برای ارتقای شفافیت مالی عمومی، پاسخگویی و مشارکت شهروندان شناخته می شود. پژوهش ها نشان می دهد که پتانسیل واقعی دیجیتال سازی نه در تبدیل گزارش های کاغذی به نسخه الکترونیکی، بلکه در ایجاد یک زیست بوم اطلاعاتی است که شهروندان را به عنوان ناظران فعال توانمند می سازد. با این حال، یک پارادوکس اساسی در حکمرانی دیجیتال وجود دارد: فناوری می تواند به جای پاسخگویی ماهوی، به انطباق نمادین منجر شود و دیجیتال سازی ممکن است ناکارآمدی ها را «دیجیتالیزه» کند به جای آنکه آن ها را اصلاح نماید. در شهرداری تبریز، فرآیند دیجیتال سازی گزارشگری مالی با چالش های قابل توجهی مواجه است. از یک سو، تبریز اقدامات متعددی را در زمینه دیجیتال سازی آغاز کرده است، از جمله ایجاد مرکز داده، توسعه درگاه دولت الکترونیک، و اجرای طرح «شهروند الکترونیک» که ۳۲۰ هزار شهروند را جذب کرده است. از سوی دیگر، مطالعات نشان می دهد که وضعیت سواد رسانه ای شهروندان تبریز در سطح «متوسط رو به پایین» قرار دارد و سطح تحصیلات در مناطق پرجمعیت نسبتا پایین است. مهم تر از آن، داده ها نشان می دهد که در سامانه شفافیت شهرداری تبریز، از ۴۰۴ شاخص شفافیت، تنها ۴ درصد (۱۹ شاخص) عملا اجرا شده و ۹۶ درصد اجرا نشده است. این ترکیب «توهم شفافیت» با سواد داده ناکافی شهروندان، چالش اصلی دیجیتال سازی گزارشگری مالی را تشکیل می دهد. این مقاله با هدف تحلیل شکاف دیجیتال در گزارشگری مالی شهرداری تبریز با تمرکز بر سواد داده شهروندان و ارائه راهبردهای کاهش شکاف تدوین شده است. این مقاله با رویکرد مروری-تحلیلی و با بهره گیری از یافته های پژوهش های معتبر انجام شده در زمینه شکاف دیجیتال، سواد داده و گزارشگری مالی شهری تدوین شده است. منابع اصلی شامل مطالعه گزارشگری دیجیتال شهروند-محور در شهرداری های سوئیس، که گزارشگری دیجیتال را بر اساس سه بعد «دسترسی پذیری، قابلیت فهم، و قابلیت استفاده» ارزیابی کرده و نشان می دهد که اگرچه برخی ابزارها دسترسی به داده های مالی را بهبود بخشیده اند، اما بسیاری از شهرداری ها در ارتقای درک اطلاعات برای کاربران غیرمتخصص با چالش مواجه هستند، مطالعه شکاف دیجیتال در تبریز که با نرم افزار MicMac انجام شده و نشان می دهد که عواملی مانند مهارت، دانش زبانی و وضعیت اقتصادی در ایجاد شکاف دیجیتال نقش کلیدی دارند، و مطالعات شفافیت مالی شهرداری تبریز که وضعیت اجرای شاخص های شفافیت را مستند کرده اند، هستند.

کلیدواژه ها:

شکاف دیجیتال ، سواد داده ، گزارشگری مالی شهرداری ، شفافیت مالی ، تبریز ، شهروند الکترونیک.