ارزیابی «بدهی پنهان» شهرداری تبریز از منظر استانداردهای حسابداری بخش عمومی

بدهی های پنهان به عنوان یکی از چالش های اساسی در مدیریت مالی نهادهای عمومی، تهدیدی جدی برای پایداری مالی و شفافیت محسوب می شوند. این بدهی ها شامل تعهدات احتمالی، تعهدات عرفی، و تعهدات آتی ناشی از قراردادها و مصوبات قانونی هستند که در گزارش های سنتی بودجه ای ثبت نمی شوند. استانداردهای حسابداری بخش عمومی ایران، بر اساس مبنای تعهدی، الزامات مشخصی برای شناسایی، اندازه گیری و افشای بدهی ها، ذخایر و بدهی های احتمالی تعیین کرده اند . مطالعه شیوه نامه اجرایی شناخت و اندازه گیری بدهی ها نشان می دهد که «بدهی احتمالی» به عنوان تعهدی غیرقطعی تعریف می شود که وجود آن تنها از طریق وقوع یا عدم وقوع رویدادهای آتی نامشخص تایید می گردد، و «تعهدات آتی» شامل تعهدات سرمایه ای، اجاره های عملیاتی غیرقابل فسخ، و سایر تعهدات غیرقابل فسخ است . پژوهش ها نشان می دهد که بسیاری از شهرداری ها درگیر قراردادهای بلندمدت یا تعهدات تامین مالی پروژه های زیربنایی هستند که ماهیت بدهی دارند اما در گزارش های سنتی بودجه ای ثبت نمی شوند . شهرداری تبریز به عنوان یکی از کلان شهرهای مهم کشور، با چالش های خاصی در زمینه شناسایی و افشای بدهی های پنهان مواجه است. مطالعات نشان می دهد که در شهرداری هایی مانند تهران، تبریز و شیراز، تراز مالی خالص استقراض جدید تقریبا صفر است، در حالی که حجم تعهدات سررسید نشده و نسبت بدهی به درآمد عملیاتی مرزهای حساس را سیگنال می دهد . با این حال، هیچ مطالعه ای به طور اختصاصی بدهی پنهان شهرداری تبریز را از منظر استانداردهای حسابداری بخش عمومی ارزیابی نکرده است. این مقاله با هدف پر کردن این خلا تدوین شده است. این مطالعه با رویکرد مروری-تحلیلی و با بهره گیری از یافته های پژوهش های معتبر و اسناد استانداردهای حسابداری بخش عمومی تدوین شده است. منابع اصلی شامل شیوه نامه اجرایی شناخت، اندازه گیری و گزارشگری بدهی ها، ذخایر و بدهی های احتمالی ، استاندارد حسابداری بخش عمومی شماره ۸ (ذخایر، بدهی های احتمالی و دارایی های احتمالی) ، نظام حسابداری بخش عمومی ایران ، و مطالعات مربوط به بدهی های پنهان و تعهدات خارج از بودجه شهرداری ها هستند.

کلیدواژه ها:

بدهی پنهان ، بدهی احتمالی ، تعهدات آتی ، استانداردهای حسابداری بخش عمومی ، شهرداری تبریز ، شفافیت مالی