نقش هوش مصنوعی و فناوری های هوشمند در توسعه پایدار دامپروری: از بهینه سازی تغذیه و پایش سلامت دام تا کاهش اثرات زیست محیطی

گسترش تقاضا برای محصولات دامی، محدودیت منابع طبیعی، تغییرات اقلیمی و ضرورت کاهش هزینه های تولید، توسعه رویکردهای نوین و پایدار در صنعت دامپروری را به ضرورتی اساسی تبدیل کرده است. در این میان، هوش مصنوعی و فناوری های هوشمند با فراهم کردن امکان جمع آوری، پردازش و تحلیل مستمر داده های مربوط به حیوان، محیط و فرایند تولید، ظرفیت قابل توجهی برای تحول مدیریت دامپروری ایجاد کرده اند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی و فناوری های هوشمند در توسعه پایدار دامپروری انجام شد. این مطالعه از نوع مروری توصیفی است و اطلاعات آن با بررسی منابع علمی فارسی و انگلیسی مرتبط با دامپروری دقیق، یادگیری ماشین، اینترنت اشیا، بینایی ماشین، تغذیه دقیق، سلامت و رفاه دام و پایداری زیست محیطی گردآوری و به صورت تحلیلی سنتز شد. بررسی مطالعات نشان داد که کاربرد فناوری های هوشمند می تواند در بهینه سازی جیره و مصرف خوراک، تشخیص زودهنگام بیماری ها، پایش رفتار و رفاه دام، مدیریت تولیدمثل، افزایش بهره وری و کاهش اتلاف منابع موثر باشد. همچنین استفاده از حسگرهای هوشمند، سامانه های تصمیم یار و تحلیل های پیش بینانه، امکان مدیریت دقیق تر آب، خوراک و سایر نهاده ها و در نتیجه کاهش شدت اثرات زیست محیطی تولیدات دامی را فراهم می کند. با این حال، هزینه اولیه بالا، محدودیت زیرساخت های ارتباطی، کیفیت و استانداردسازی داده ها، نیاز به نیروی متخصص و مسائل مربوط به امنیت و مالکیت داده ها از مهم ترین موانع توسعه این فناوری ها هستند. در مجموع، ادغام هوش مصنوعی با فناوری های هوشمند می تواند یکی از مسیرهای موثر برای گذار از دامپروری سنتی به نظام های دقیق، کارآمد، تاب آور و پایدار باشد؛ مشروط بر آنکه توسعه فناوری با نیازهای واقعی واحدهای تولیدی و الزامات اقتصادی، اجتماعی، اخلاقی و زیست محیطی هماهنگ شود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، دامپروری دقیق ، فناوری های هوشمند ، یادگیری ماشین ، تغذیه دقیق ، سلامت دام ، توسعه پایدار