معلم هوشمند یا معلم انسانی؟ بازخوانی نقش معلم در عصر هوش مصنوعی

ظهور و گسترش شتابان هوش مصنوعی در حوزه آموزش، پرسش های بنیادینی را درباره ماهیت، کارکرد و آینده نقش معلم مطرح کرده است. این مقاله با هدف بازخوانی نقش معلم در عصر هوش مصنوعی، به بررسی تقابل یا هم افزایی «معلم هوشمند» (سیستم های مبتنی بر هوش مصنوعی) و «معلم انسانی» می پردازد. روش پژوهش حاضر، توصیفی-تحلیلی و از نوع مروری بر ادبیات موجود است. یافته ها نشان می دهد که اگرچه سیستم های هوشمند در شخصی سازی یادگیری، ارزیابی خودکار و مدیریت داده های آموزشی توانمند هستند، اما در حوزه هایی نظیر تربیت اخلاقی، همدلی، شکل دهی هویت، پرورش تفکر انتقادی و ایجاد رابطه عاطفی-تربیتی، همچنان با محدودیت های جدی روبه رو هستند. نتیجه گیری مقاله بر آن است که آینده آموزش نه در جایگزینی معلم انسانی با ماشین، بلکه در الگویی «هم زیستی هوشمند» نهفته است که در آن هوش مصنوعی به عنوان ابزاری توانمندساز در خدمت تعالی نقش انسانی معلم قرار می گیرد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، معلم انسانی ، معلم هوشمند ، تعلیم و تربیت ، هم زیستی هوشمند ، شخصی سازی یادگیری.