درس پژوهی: رفع مشکل دانش آموزان در درک مفهوم کسر و مقایسه کسرها

مفهوم کسر یکی از مفاهیم اساسی و پایه ای در آموزش ریاضیات دوره ابتدایی است که یادگیری صحیح آن نقش مهمی در موفقیت دانش آموزان در مباحث بعدی ریاضی دارد. با وجود اهمیت این مفهوم، بسیاری از دانش آموزان در تشخیص مفهوم کسر، ارتباط بین صورت و مخرج، نمایش کسر با اشکال، مقایسه کسرها و تشخیص کسر بزرگ تر یا کوچک تر دچار مشکل می شوند. این مشکلات گاهی به دلیل آموزش صرفا نمادی و استفاده کم از وسایل عینی و تصویری ایجاد می شود. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و رفع مشکلات دانش آموزان در درک مفهوم کسر و مقایسه کسرها، در قالب فرایند درس پژوهی انجام شده است. اعضای تیم درس پژوهی با مشاهده عملکرد دانش آموزان، بررسی خطاهای آنان، طراحی و اجرای دو مرحله تدریس و نقد و اصلاح تدریس، تلاش کردند شیوه ای موثرتر برای آموزش این مفهوم ارائه دهند.در مرحله نخست، طرح درس با تاکید بر فعالیت های عینی، تصویری و مشارکتی تدوین شد. پس از اجرای تدریس اول، مشخص شد تعدادی از دانش آموزان هنوز در تشخیص رابطه صورت و مخرج و مقایسه کسرهای دارای مخرج های متفاوت مشکل دارند. همچنین برخی دانش آموزان هنگام مقایسه کسرها تنها به بزرگ تر بودن اعداد صورت یا مخرج توجه می کردند. اعضای گروه با تحلیل این مشکلات، طرح درس را اصلاح کردند و در تدریس دوم از نوارهای کسری، شکل های هم اندازه، فعالیت گروهی، موقعیت های واقعی زندگی و پرسش های هدایت کننده بیشتر استفاده شد. نتایج اجرای دوم نشان داد که دانش آموزان مشارکت بیشتری داشته و توانایی آنان در توضیح مفهوم کسر و مقایسه کسرها افزایش یافته است.

کلیدواژه ها:

درس پژوهی ، کسر ، مقایسه کسرها ، یادگیری ریاضی ، یادگیری مشارکتی ، آموزش ابتدایی ، خطاهای دانش آموزان