درس پژوهی: رفع مشکل دانش آموزان در درک مفهوم عددهای صحیح و انجام عملیات روی آن ها

یادگیری مفاهیم پایه ریاضی در دوره متوسطه اول، نقش مهمی در شکل گیری توانایی دانش آموزان برای حل مسائل و درک مباحث پیچیده تر دارد. یکی از مباحث مهم و در عین حال چالش برانگیز در این دوره، مفهوم عددهای صحیح و انجام عملیات جمع، تفریق، ضرب و تقسیم بر روی آن هاست. بررسی عملکرد دانش آموزان نشان می دهد که بسیاری از آنان در تشخیص علامت عددها، مقایسه عددهای صحیح، درک مفهوم عددهای منفی و به ویژه تعیین علامت حاصل جمع و تفریق عددهای صحیح دچار اشتباه می شوند. این مشکل در مواردی به دلیل آموزش قواعد به صورت حفظی و کمبود فعالیت های عینی و موقعیت های واقعی ایجاد می شود.پژوهش حاضر با هدف رفع یا کاهش مشکلات دانش آموزان در درک مفهوم عددهای صحیح و انجام عملیات روی آن ها و در قالب فرایند درس پژوهی انجام شده است. در این پژوهش، اعضای تیم درس پژوهی ابتدا مشکل یادگیری دانش آموزان را شناسایی کردند و با بررسی پاسخ ها و خطاهای آنان، طرح درس مناسبی طراحی نمودند. تدریس اول با استفاده از محور اعداد، مثال های روزمره و فعالیت های گروهی اجرا شد. پس از مشاهده و ارزیابی اجرای اول، نقاط قوت و ضعف مشخص و طرح درس اصلاح گردید. در تدریس دوم از موقعیت های واقعی مانند دمای هوا، بدهی و طلب، ارتفاع و حرکت روی محور اعداد، به همراه فعالیت های مشارکتی و دست ورزی استفاده شد.نتایج نشان داد که استفاده از مدل های تصویری و موقعیت های واقعی، همراه با مشارکت فعال دانش آموزان، موجب درک بهتر مفهوم عددهای مثبت و منفی و کاهش خطاهای محاسباتی آنان شد. همچنین مشخص شد زمانی که دانش آموزان فرصت توضیح دادن، مقایسه کردن و کشف قاعده را پیدا می کنند، یادگیری آنان پایدارتر می شود. فرایند درس پژوهی نیز به معلم و اعضای تیم کمک کرد تا به جای تمرکز صرف بر نحوه تدریس، فرایند یادگیری دانش آموزان را مورد بررسی قرار دهند.

کلیدواژه ها:

درس پژوهی ، عددهای صحیح ، اعداد مثبت و منفی ، آموزش ریاضی ، یادگیری مشارکتی ، متوسطه اول ، عملیات عددهای صحیح