رابطه استفاده از فناوری آموزشی با خلاقیت دانش آموزان دوره ابتدایی

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه استفاده از فناوری آموزشی با خلاقیت دانش آموزان دوره ابتدایی انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پایه های چهارم تا ششم شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود و نمونه ای به حجم ۳۸۰ دانش آموز با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شد. روش پژوهش، توصیفی از نوع همبستگی بود و داده ها از طریق پرسشنامه محقق ساخته فناوری آموزشی (با چهار بعد نرم افزارهای تعاملی، بازی های دیجیتال، واقعیت افزوده و مجازی، و پلتفرم های یادگیری) و آزمون تفکر خلاق تورنس (فرم تصویری B) گردآوری شد. روایی ابزارها از طریق نظر متخصصان و تحلیل عاملی تاییدی و پایایی آن ها با ضریب آلفای کرونباخ بالای ۰.۷۰ تایید گردید.تحلیل داده ها در دو سطح توصیفی (میانگین، انحراف معیار، فراوانی) و استنباطی (ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه، تحلیل واریانس یک راهه و چندمتغیری، و آزمون تعقیبی توکی) با نرم افزارهای SPSS ۲۷ و AMOS ۲۴ انجام شد. یافته ها نشان داد میزان استفاده دانش آموزان از فناوری آموزشی در سطح متوسط به بالا (M = ۳.۶۸ از ۵) و سطح خلاقیت آنان در سطح متوسط (M = ۶۲.۴۷ از ۱۰۰) قرار دارد. بین فناوری آموزشی و خلاقیت رابطه مثبت و معنادار وجود داشت (r = ۰.۵۲, p < ۰.۰۰۱) و ابعاد چهارگانه فناوری در مجموع ۳۱.۴ درصد از واریانس خلاقیت را تبیین کردند.نتایج نشان داد بین انواع فناوری از نظر تاثیر بر خلاقیت تفاوت معناداری وجود دارد و واقعیت افزوده و مجازی بیشترین تاثیر را داشت. همچنین بین سطوح مختلف استفاده از فناوری تفاوت معناداری در خلاقیت مشاهده شد (F = ۳۸.۶۴, p < ۰.۰۰۱) و رابطه میان میزان استفاده و خلاقیت به صورت منحنی (U معکوس) بود؛ به طوری که استفاده افراطی و بدون راهنمایی معلم، اثر معکوس داشت. بر اساس یافته ها، استفاده هدفمند، تعاملی و ترکیبی از فناوری تحت راهنمایی معلم، خلاقیت دانش آموزان دوره ابتدایی را تقویت می کند و پیشنهادهایی برای معلمان، برنامه ریزان آموزشی و پژوهش های آینده ارائه گردید.

کلیدواژه ها:

فناوری آموزشی ، خلاقیت ، دانش آموزان دوره ابتدایی ، تفکر واگرا ، واقعیت افزوده ، یادگیری تعاملی