بررسی نقش درس پژوهی در توسعه حرفه ای معلمان و بهبود کیفیت فرایند یاددهی یادگیری: یک مطالعه مروری

توسعه حرفه ای معلمان یکی از عوامل اساسی در ارتقای کیفیت نظام آموزشی و بهبود فرایند یاددهی یادگیری است. در سال های اخیر، رویکردهای مشارکتی و مدرسه محور در توسعه حرفه ای معلمان مورد توجه بیشتری قرار گرفته اند. یکی از مهم ترین این رویکردها، درس پژوهی است که با تاکید بر همکاری گروهی معلمان، برنامه ریزی مشترک، اجرای درس، مشاهده فرایند یادگیری دانش آموزان و بازاندیشی، زمینه بهبود مستمر عملکرد حرفه ای معلمان را فراهم می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش درس پژوهی در توسعه حرفه ای معلمان و بهبود کیفیت فرایند یاددهی یادگیری انجام شده است. روش پژوهش، مروری تحلیلی است و برای تدوین آن، پژوهش ها و منابع فارسی و انگلیسی مرتبط با درس پژوهی، توسعه حرفه ای معلمان و کیفیت آموزش مورد بررسی قرار گرفته اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که درس پژوهی می تواند از طریق افزایش دانش و مهارت حرفه ای، تقویت همکاری میان معلمان، توسعه تفکر تاملی، بهبود برنامه ریزی آموزشی و افزایش توجه به فرایند یادگیری دانش آموزان، نقش موثری در توسعه حرفه ای معلمان ایفا کند (معروفی و کرمی، ۱۳۹۵؛ Tan et al., ۲۰۲۴). همچنین شواهد پژوهشی در ایران نشان داده است که درس پژوهی می تواند در غنی سازی شغلی معلمان و تقویت شایستگی های حرفه ای آنان موثر باشد (سبزی پور، ۱۴۰۳؛ حمیدی و نقوی، ۱۴۰۰). با وجود این، کمبود زمان، ضعف فرهنگ همکاری، حمایت ناکافی مدیران و اجرای صوری درس پژوهی از مهم ترین چالش های آن محسوب می شود. در مجموع، می توان گفت درس پژوهی در صورت اجرای مستمر، مشارکتی و مبتنی بر نیازهای واقعی کلاس درس، ظرفیت مناسبی برای توسعه حرفه ای معلمان و ارتقای کیفیت یاددهی یادگیری دارد.

کلیدواژه ها:

درس پژوهی ، توسعه حرفه ای معلمان ، یاددهی یادگیری ، تربیت معلم ، تفکر تاملی ، همکاری حرفه ای.