تحلیل چالش های تربیتی ناشی از گسترش محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی و پیامدهای آن برای اصالت یادگیری و استقلال فکری دانش آموزان

گسترش محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی در محیط های آموزشی، همزمان با گشودن افق های تازه برای دسترسی سریع به اطلاعات و تولید مواد آموزشی، پرسش های بنیادینی را در قلمرو تربیت و اخلاق پدید آورده است. نوشتار حاضر با تمرکز بر تحلیل چالش های تربیتی ناشی از این گسترش و پیامدهای آن برای اصالت یادگیری و استقلال فکری دانش آموزان، مبانی نظری، شواهد تجربی و دلالت های عملی آن را بررسی می کند. یافته های حاصل از پژوهش های داخلی نشان می دهد که محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی، به دلیل سهولت تولید، فراوانی و ظاهر معتبر، می تواند به تضعیف اصالت یادگیری بینجامد؛ زیرا دانش آموز به جای طی کردن مسیر ساخت دانش، به مصرف کننده محصول آماده تبدیل می شود (صادقیان و همکاران، ۱۴۰۴). همچنین، شواهد حاکی از آن است که اتکای بی قید به این محتوا، خطر وابستگی شناختی، کاهش تحمل ابهام و تضعیف استقلال فکری را در پی دارد (عبدالهی، ۱۴۰۴). بررسی ها نشان می دهد که این چالش ها تنها با ممنوعیت یا وانهادگی قابل مدیریت نیستند، بلکه نیازمند بازطراحی تکالیف به سمت فرایندمحوری، آموزش سواد ارزیابی محتوا، تقویت خودتنظیمی و بازتعریف امانت داری علمی هستند (کوهی و همکاران، ۱۴۰۴). در مجموع، شواهد موجود از این ایده حمایت می کند که حفظ اصالت یادگیری و استقلال فکری در عصر هوش مصنوعی، در گرو طراحی آگاهانه محیط یادگیری و هدایت تربیتی فعال معلم است (میرزایی و همکاران، ۱۴۰۴).

کلیدواژه ها:

محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی ، اصالت یادگیری ، استقلال فکری ، وابستگی شناختی ، چالش های تربیتی