نقش فناوری های نوین آموزشی در تحول فرایند یاددهی یادگیری و افزایش مشارکت و انگیزه تحصیلی دانش آموزان

فناوری های نوین آموزشی در دو دهه اخیر به یکی از ارکان تحول در نظام های آموزشی تبدیل شده اند و پرسش از چگونگی اثرگذاری آن ها بر فرایند یاددهی یادگیری، مشارکت و انگیزه تحصیلی دانش آموزان به یکی از محورهای اصلی پژوهش های تربیتی بدل شده است. نوشتار حاضر با تمرکز بر واکاوی نقش این فناوری ها در تحول فرایند یاددهی یادگیری و افزایش مشارکت و انگیزه تحصیلی دانش آموزان، مبانی نظری، شواهد تجربی و کاربردهای عملی آن را بررسی می کند. یافته های حاصل از پژوهش های داخلی نشان می دهد که فناوری های نوین آموزشی از طریق فراهم سازی محیط های یادگیری تعاملی، شخصی سازی مسیر یادگیری، بازخورد فوری و دسترسی گسترده به منابع چندرسانه ای، به تحول نقش معلم از انتقال دهنده دانش به تسهیل گر یادگیری می انجامند (رضایی، ۱۴۰۳). همچنین، شواهد حاکی از آن است که بهره گیری هدفمند از این فناوری ها، مشارکت کلاسی دانش آموزان را افزایش می دهد و انگیزه درونی آنان را برای یادگیری تقویت می کند (کاظمی و همکاران، ۱۴۰۰). با این حال، اثربخشی فناوری در گرو طراحی آموزشی مناسب، توانمندسازی معلمان، دسترسی عادلانه و توجه به تفاوت های فردی فراگیران است؛ چرا که کاربرد ناآگاهانه و بدون پشتوانه تربیتی می تواند به حواس پرتی، وابستگی و کاهش تعامل انسانی بینجامد (احمدی، ۱۴۰۲). بررسی ها نشان می دهد که فناوری های نوین آموزشی با فراهم آوری فرصت های یادگیری فعال، همکاری و خودارزیابی، بستر مناسبی برای پرورش انگیزه تحصیلی پایدار فراهم می کنند (موسوی و همکاران، ۱۴۰۲). در مجموع، شواهد موجود از این ایده حمایت می کند که بهره گیری نظام مند و هدفمند از فناوری های نوین آموزشی، به شرط توجه به ملاحظات تربیتی و عدالت آموزشی، می تواند به عنوان راهبردی اثربخش برای تحول فرایند یاددهی یادگیری و افزایش مشارکت و انگیزه تحصیلی دانش آموزان مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

فناوری آموزشی ، یاددهی یادگیری ، مشارکت کلاسی ، انگیزه تحصیلی ، دانش آموزان