اثربخشی مشاوره مبتنی بر خانواده بر کاهش تعارض والد-نوجوان و بهبود پیشرفت تحصیلی

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی مشاوره مبتنی بر خانواده بر کاهش تعارض والد-نوجوان و بهبود پیشرفت تحصیلی نوجوانان انجام شد. این مطالعه از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون همراه با گروه کنترل و دوره پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان مقطع متوسطه دوم شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بود که با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، ۴۰ دانش آموز دارای تعارض بالا با والدین انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۲۰ نفر) و کنترل (۲۰ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش طی ۱۰ جلسه ۹۰ دقیقه ای تحت مداخله مشاوره مبتنی بر خانواده قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه تعارض والد-نوجوان (فرم نوجوان) و معدل تحصیلی نیم سال بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری و تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر در نرم افزار SPSS-۲۷ تحلیل شدند. نتایج نشان داد مشاوره مبتنی بر خانواده به طور معناداری موجب کاهش تعارض والد-نوجوان در ابعاد مختلف (شدت، فراوانی و مدت) و بهبود پیشرفت تحصیلی گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل شد (p<۰/۰۰۱). همچنین نتایج در مرحله پیگیری پایدار ماند. بر اساس یافته ها، مشاوره مبتنی بر خانواده به عنوان یک رویکرد موثر در بهبود روابط خانوادگی و عملکرد تحصیلی نوجوانان پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

مشاوره مبتنی بر خانواده ، تعارض والد-نوجوان ، پیشرفت تحصیلی ، نوجوانی ، مداخله خانواده محور ، روابط والد-فرزند