تحلیل مولفه های بصیرت اخلاقی در قرآن کریم و دلالت های آن برای تصمیم گیری اخلاقی

بصیرت اخلاقی یکی از مفاهیم بنیادین در نظام معرفتی قرآن کریم بوده است که نقش مهمی در شناخت ارزش ها، تشخیص موقعیت های اخلاقی و انتخاب آگاهانه رفتارها ایفا کرده است.‎ پژوهش حاضر با هدف تحلیل مولفه های بصیرت اخلاقی در قرآن کریم و بررسی دلالت های آن برای تصمیم گیری اخلاقی انجام شده است.‎ این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از آیات قرآن کریم و منابع تفسیری و اخلاقی معتبر، مفهوم بصیرت اخلاقی و ابعاد شکل دهنده آن را بررسی کرده است.‎ یافته های پژوهش نشان داده است که بصیرت اخلاقی در نگاه قرآن، صرفا به معنای آگاهی ظاهری نبوده، بلکه نوعی ادراک عمیق و جهت دهنده بوده است که انسان را در تشخیص حق از باطل و انتخاب رفتار متناسب با معیارهای الهی توانمند ساخته است.‎ تحلیل آیات نشان داده است که بصیرت اخلاقی دارای چهار مولفه اساسی معرفتی شناختی، عقلانی، معنوی تربیتی و آینده نگری اخلاقی بوده است.‎ مولفه معرفتی، زمینه شناخت ارزش ها و حقیقت امور را فراهم کرده است؛ مولفه عقلانی، نقش ارزیابی و سنجش انتخاب ها را بر عهده داشته است؛ مولفه معنوی تربیتی، ارتباط بصیرت با ایمان، تقوا و تزکیه نفس را تبیین کرده است؛ و مولفه آینده نگری، توجه به پیامدهای دنیوی و اخروی اعمال را مورد تاکید قرار داده است.‎ همچنین یافته ها نشان داده است که تصمیم گیری اخلاقی در چارچوب قرآن، فرآیندی مبتنی بر شناخت، ارزیابی بر اساس معیارهای الهی، انتخاب آگاهانه و پذیرش مسئولیت بوده است.‎ بر این اساس، بصیرت اخلاقی به عنوان حلقه اتصال میان معرفت اخلاقی و عمل اخلاقی، الگویی برای ارتقای تصمیم گیری مسئولانه انسان ارائه کرده است.‎‬‬‬‬

کلیدواژه ها:

‫بصیرت اخلاقی ، قرآن کریم ، تصمیم گیری اخلاقی ، اخلاق اسلامی ، معرفت اخلاقی ، عقل ، تقوا ، تربیت دینی.‎‬‬