بازخوانی معیارهای تحقق هتک حیثیت اشخاص در شبکه های اجتماعی از منظر فقه و حقوق کیفری ایران

‫ ‫گسترش شبکه های اجتماعی، با افزایش سرعت انتشار و قابلیت بازنشر محتوا، شیوه های تعرض به آبرو و اعتبار اجتماعی اشخاص را دگرگون ساخت و تشخیص هتک حیثیت را با چالش های فقهی و حقوقی مواجه کرد. پژوهش حاضر با هدف بازخوانی معیارهای تحقق هتک حیثیت اشخاص در شبکه های اجتماعی از منظر فقه امامیه و حقوق کیفری ایران، با روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای انجام شد. یافته های پژوهش نشان داد که حمایت از حیثیت در فقه امامیه بر مبانی احترام به عرض، ممنوعیت تعرض ناروا به آبرو و منع اضرار استوار بود. همچنین، مشخص شد که در حقوق کیفری ایران، حمایت از حیثیت از طریق عناوین مجرمانه متعددی صورت گرفته بود؛ بااین حال، فقدان ضوابط روشن برای تشخیص هتک حیثیت عرفی و تفاوت شرایط تحقق جرایم مرتبط، زمینه برداشت های متفاوت قضایی را فراهم کرده بود. نتایج پژوهش نشان داد که قابلیت شناسایی بزه دیده، ماهیت و زمینه محتوا، قابلیت عرفی خدشه به اعتبار اجتماعی، شرایط انتشار و عنصر روانی مرتکب، مهم ترین شاخص های ارزیابی هتک حیثیت در شبکه های اجتماعی بودند. بر این اساس، پژوهش حاضر چارچوبی مرحله ای برای ارزیابی این شاخص ها پیشنهاد کرد که در آن، با رعایت عناصر قانونی هر جرم، میان تعرض کیفری به حیثیت و رفتارهای مشروعی همچون انتقاد و اطلاع رسانی تفکیک صورت گرفت.‬‬‬‬