شفافیت و آگاهی فراگیر در قراردادهای آموزشی B۲C؛ مطالعه حقوقی شروط محدودکننده مسئولیت کسب وکارهای آموزشی

گسترش فعالیت کسب وکارهای آموزشی، توسعه آموزش های خصوصی و برخط و ارائه خدمات آموزشی در قالب قراردادهای استاندارد، موجب شده است روابط میان ارائه دهندگان خدمات آموزشی و فراگیران، در بسیاری از موارد، در چارچوب قراردادهای مصرف کننده (B۲C) قابل بررسی باشد. در این روابط، شروط محدودکننده یا ساقط کننده مسئولیت که از سوی کسب وکارهای آموزشی در قراردادهای ارائه خدمات آموزشی درج می شوند، می توانند در تعیین حدود تعهدات قراردادی و مسئولیت ناشی از ارائه خدمات، نقش مهمی داشته باشند. مسئله اساسی آن است که صرف درج چنین شرطی در قرارداد، لزوما به معنای آگاهی واقعی فراگیر از مفاد شرط و آثار حقوقی آن و رضایت آگاهانه وی به محدود شدن مسئولیت ارائه دهنده خدمت نیست. در قراردادهای آموزشی B۲C، تفاوت در موقعیت قراردادی، تخصص، اطلاعات و قدرت چانه زنی طرفین می تواند زمینه تحمیل شروط از پیش تنظیم شده و غیرقابل مذاکره را فراهم سازد. ازاین رو، شفافیت شرط، قابلیت دسترسی و فهم آن، آگاهی فراگیر از آثار حقوقی شرط و امکان تفسیر آن در چارچوب حمایت از طرف ضعیف، از عوامل مهم در ارزیابی اعتبار و قابلیت استناد به شروط محدودکننده مسئولیت کسب وکارهای آموزشی به شمار می رود. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی، نقش شفافیت و آگاهی فراگیر را در ارزیابی شروط محدودکننده مسئولیت در قراردادهای آموزشی B۲C بررسی می کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که حمایت حقوقی از فراگیر لزوما مستلزم بی اعتباری مطلق شروط محدودکننده مسئولیت نیست؛ بلکه باید نحوه انعقاد قرارداد، میزان اطلاع و آگاهی فراگیر، وضوح و قابلیت فهم شرط، موقعیت قراردادی طرفین و حدود مقرر در قواعد آمره و حمایتی مورد توجه قرار گیرد. بر این اساس، شفافیت قراردادی و آگاهی فراگیر را می توان از مهم ترین سازوکارهای کنترل شروط محدودکننده مسئولیت در قراردادهای آموزشی B۲C و جلوگیری از تحمیل آثار نامتعارف این شروط بر طرف ضعیف قرارداد دانست

کلیدواژه ها:

قرارداد B۲C ، فراگیر ، کسب وکارهای آموزشی ، شرط محدودکننده مسئولیت ، شفافیت قراردادی ، آگاهی مصرف کننده ، شروط غیرمنصفانه.