طراحی الگوی دوره توانمند سازی معلمان ریاضی با رویکرد الهام گرفته از تربیت انسانی - الهی

هدف پژوهش حاضر، طراحی و اعتبارسنجی محتوایی و مفهومی الگوی توانمندسازی آموزگاران دوره ابتدایی در تدریس درس ریاضی مبتنی بر رویکرد تربیت انسانی الهی و ارزیابی اثربخشی تجربی آن در کلاس درس بود. پژوهش با رویکرد آمیخته و طرح اکتشافی متوالی (کیفی سپس کمی) انجام شد. در بخش کیفی، ابعاد و مولفه های الگو از طریق تحلیل مضامین اسنادی و بهره گیری از دیدگاه پانزده نفر از خبرگان حوزه های تعلیم وتربیت، آموزش ریاضی و مدیریت آموزشی شناسایی، تدوین و از نظر روایی محتوایی بررسی شد؛ شاخص نسبت روایی محتوایی برای مولفه های الگو بین ۰٫۸۰ تا ۱٫۰۰ (بالاتر از آستانه پذیرش ۰٫۶۲) به دست آمد. در بخش کمی، از طرح نیمه آزمایشی پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل استفاده شد. جامعه آماری شامل آموزگاران دوره ابتدایی مسئول تدریس ریاضی در شهرستان گناوه بود و نمونه پژوهش شامل ۹۲ آموزگار بود که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی ساده در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۴۶ نفر) گمارده شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسش نامه محقق ساخته توانمندسازی معلمان ریاضی مشتمل بر ۴۵ گویه در سه بعد شایستگی حرفه ای، نگرش تربیتی انسانی الهی و عملکرد تربیتی و اخلاق حرفه ای بود. گروه آزمایش در دوره توانمندسازی طی هشت جلسه ۱۲۰ دقیقه ای (معادل ۱۶ ساعت آموزشی) شرکت کرد؛ گروه کنترل آموزش معمول را دریافت کرد. داده ها با تحلیل کوواریانس چندمتغیری (مانکووا) در نرم افزار SPSS تحلیل شدند. یافته ها نشان داد پس از کنترل اثر پیش آزمون، تفاوت میانگین نمرات پس آزمون دو گروه در ترکیب متغیرهای وابسته معنادار است (لامبدای ویلکز=۰٫۶۸۴، F=۱۳٫۰۷، p<۰٫۰۰۱، اندازه اثر=۰٫۳۱۶). همچنین، ارزیابی دوره از دیدگاه معلمان، متخصصان علوم تربیتی و متخصصان آموزش ریاضی به ترتیب میانگین ۴٫۱۶، ۴٫۳۰ و ۴٫۴۰ (از ۵) را نشان داد. بر این اساس، الگوی طراحی شده با تلفیق مولفه های تربیت انسانی الهی و الزامات حرفه ای آموزش ریاضی، می تواند به عنوان چارچوبی کاربردی برای طراحی و اجرای دوره های توانمندسازی آموزگاران دوره ابتدایی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

توانمندسازی معلمان ریاضی ، تربیت انسانی الهی ، شایستگی حرفه ای ، نگرش تربیتی ، عملکرد تربیتی و اخلاق حرفه ای ، طرح اکتشافی متوالی.