آموزش سواد بوم شناختی در دوره ابتدایی: طراحی و اعتبارسنجی یک الگوی آموزشی

بحران های فزاینده زیست محیطی، لزوم بازنگری در ساختار یادگیری و نهادینه سازی سواد بوم شناختی را از سنین پایه دوچندان کرده است. هدف پژوهش حاضر، طراحی و اعتبارسنجی مدل آموزش سواد بوم شناسی در دوره ابتدایی است. این پژوهش از حیث رویکرد، ترکیبی (آمیخته اکتشافی متوالی) است. در بخش کیفی از نظریه داده بنیاد با رویکرد نظام مند اشتراوس و کوربین استفاده شد؛ مصاحبه های عمیق نیمه ساختاریافته با ۲۰ نفر از صاحب نظران تعلیم و تربیت، کارشناسان محیط زیست و معلمان صاحب تجربه تا اشباع نظری ادامه یافت و به استخراج ۲۲۰ کد اولیه و تدوین مدل پارادایمی حول پدیده محوری «نهادینه سازی سواد بوم شناختی از طریق نظام آموزشی یکپارچه، زمینه محور و کنش گرا» انجامید. در بخش کمی، پرسشنامه محقق ساخته (آلفای کرونباخ ۰/۸۸) میان ۲۲۴ نفر از مدیران، معلمان و والدین مدارس ابتدایی شهر ایلام توزیع و با ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تحلیل شد. نتایج نشان داد که ابعاد بازطراحی برنامه درسی (r=۰/۷۳)، خلق محیط های یادگیری غنی، جلب مشارکت همه جانبه (r=۰/۶۹) و توانمندسازی نیروی انسانی (r=۰/۶۶) پیش بینی کننده معنادار نهادینه سازی سواد بوم شناختی هستند (R^۲=۰/۶۷). در پایان، بسته های یادگیری تلفیقی و توسعه شبکه مدارس سبز به عنوان راهکارهای کاربردی ارائه گردیده اند.

کلیدواژه ها:

سواد بوم شناختی ، دوره ابتدایی ، نظریه داده بنیاد ، آموزش محیط زیست ، اعتبارسنجی مدل