تحلیل نقش گیمیفیکیشن در یادگیری مکان محور شهری برای آموزش مفاهیم اقلیمی به کودکان

در عصر حاضر، بحران های نوظهور زیست محیطی و تغییرات اقلیمی، بازنگری در راهبردهای آموزشی نسل آینده را به ضرورتی انکارناپذیر برای جوامع شهری بدل کرده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین و ارائه ی الگویی مفهومی برای فضاهای یادگیری شهری مبتنی بر رویکرد گیمیفیکیشن (بازی وارسازی) جهت آموزش مفاهیم اقلیمی به کودکان در بستر ایران انجام شده است. روش پژوهش ماهیتی تحلیلی–تطبیقی دارد؛ داده های مورد نیاز از طریق مرور اسناد و منابع کتابخانه ای معتبر (فارسی و لاتین) و واکاوی تجارب جهانی در پنج کشور منتخب (پرتغال، لبنان، دانمارک، بریتانیا و استرالیا) گردآوری و تحلیل شده اند. یافته های پژوهش حاکی از آن است که ادغام بازی وارسازی در فضاهای عمومی شهر، از طریق افزایش انگیزش و درگیری شناختی، منجر به تعمیق یادگیری و یادداری بلندمدت مفاهیم انتزاعی اقلیم در ذهن کودکان می شود. بررسی تجارب جهانی نشان می دهد که تلفیق عناصر بازی با فناوری های ساده و تعاملی (نظیر حسگرهای محیطی، سطوح حساس به دما و نورهای واکنش گرا)، فرآیند آموزش را از «سطح نظری» به «تجربه ی زیسته» ارتقا می دهد. مبتنی بر این یافته ها و شرایط بومی ایران، مدلی سه بعدی پیشنهاد گردید که شامل ابعاد: ۱) کالبدی (طراحی اقلیم محور و عناصر محیطی)، ۲) تعاملی (مکانیزم های بازی، فناوری و بازخورد آنی) و ۳)آموزشی–رفتاری (درک مفاهیم و نهادینه سازی رفتار پایدار) است. این مدل با تبدیل شهر به یک «کلاس درس زنده ی اقلیم»، امکانی برای یادگیری حسی، مشارکتی و تجربی را در بطن زندگی روزمره فراهم می آورد. در نهایت، تحقق پذیری این الگو در ایران مستلزم همگرایی نهادهای مدیریت شهری و آموزشی، توانمندسازی معلمان در حوزه ی طراحی محیطی و مشارکت دادن کودکان به عنوان کنشگران فعال در فرآیند طراحی فضاهای شهری است.

کلیدواژه ها:

گیمیفیکیشن ، یادگیری مکان محور شهری ، آموزش اقلیمی ، طراحی کودک محور ، پایداری شهری ، فضاهای تعاملی.