اقدام پژوهی : چگونه می توان با استفاده از بازی گروهی (نوبت من) و قصه گویی نظم در کلاس و مسولیت پذیری در دانش آموزان با نیازهای ویژه را در مدرسه استثنایی باغچه بان ایجاد کرد؟

رعایت نظم، نوبت پذیری و مسئولیت پذیری از جمله مهارت های اساسی مورد نیاز دانش آموزان با نیازهای ویژه است که آموزش و تثبیت آن ها، به ویژه در دوره آمادگی، نیازمند استفاده از روش های آموزشی عینی، جذاب و متناسب با ویژگی های فردی دانش آموزان است. پژوهش حاضر با هدف بررسی چگونگی استفاده از بازی گروهی «نوبت من» و قصه گویی در ایجاد نظم، رعایت نوبت و تقویت مسئولیت پذیری دانش آموزان با نیازهای ویژه در مدرسه استثنایی باغچه بان انجام شد. پژوهش با رویکرد اقدام پژوهی و با مشارکت ۷ دانش آموز پایه آمادگی، شامل ۳ دانش آموز دارای اختلال طیف اوتیسم و ۴ دانش آموز کم توان ذهنی، اجرا گردید. در مرحله نخست، وضعیت موجود کلاس از طریق مشاهده، ثبت میزان بی نظمی، گفت وگو و مشورت با همکاران و بررسی منابع مرتبط شناسایی و تحلیل شد. سپس با توجه به ویژگی های دانش آموزان، از قصه گویی تعاملی، بازی های گروهی، فعالیت های نوبتی و تشویق استفاده شد. در قصه گویی، با توقف داستان و طرح پرسش های ساده، دانش آموزان در فرایند تصمیم گیری و بیان نظر مشارکت داده شدند و در بازی گروهی نیز رعایت نوبت، حرکت منظم، انتظار برای نوبت و پذیرش قوانین تمرین شد. یافته های حاصل از شواهد موجود نشان داد که پس از اجرای مداخله، دانش آموزان به فعالیت های کلاسی علاقه بیشتری نشان داده و در رعایت نظم، نوبت و مسئولیت پذیری پیشرفت قابل توجهی داشتند. همچنین معلمان و والدین نیز بهبود رفتار دانش آموزان را گزارش کردند. با این حال، به دلیل شرایط جنگی، اجرای پژوهش تنها در سه هفته امکان پذیر شد و فرایند پژوهش نیمه تمام باقی ماند؛ بنابراین یافته ها باید با احتیاط تفسیر شوند. بر اساس نتایج این اقدام پژوهی، استفاده هدفمند از بازی و قصه گویی می تواند به عنوان روشی ساده، کم هزینه و متناسب با ویژگی های دانش آموزان با نیازهای ویژه، زمینه مناسبی برای آموزش غیرمستقیم نظم، رعایت نوبت و مسئولیت پذیری فراهم کند.

کلیدواژه ها:

اقدام پژوهی ، دانش آموزان با نیازهای ویژه ، نظم کلاسی ، مسئولیت پذیری ، رعایت نوبت ، بازی گروهی ، بازی آموزشی ، قصه گویی ، دانش آموزان کم توان ذهنی ، اوتیسم.