بررسی رابطه احساس امنیت روانی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان ابتدایی

احساس امنیت روانی یکی از نیازهای اساسی دانش آموزان در محیط مدرسه است و می تواند نقش مهمی در کیفیت یادگیری، مشارکت کلاسی، انگیزش تحصیلی و عملکرد آموزشی آنان داشته باشد. دانش آموز زمانی می تواند با آرامش در فرایند یادگیری مشارکت کند که مدرسه را محیطی امن، حمایتگر، عادلانه و قابل پیش بینی بداند و در آن از تحقیر، تمسخر، طرد اجتماعی، خشونت، زورگویی و تنبیه های نامناسب هراس نداشته باشد. دوره ابتدایی از مهم ترین دوره های رشد تحصیلی و روانی کودک محسوب می شود؛ زیرا در این دوره نگرش دانش آموز نسبت به مدرسه، معلم، یادگیری و توانایی های خود شکل می گیرد. ازاین رو، توجه به احساس امنیت روانی در این دوره می تواند پیامدهای مهمی برای پیشرفت تحصیلی و سازگاری اجتماعی دانش آموزان داشته باشد. هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه احساس امنیت روانی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان ابتدایی و شناسایی عوامل موثر بر این رابطه است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، مروری تحلیلی است. اطلاعات مورد نیاز با استفاده از منابع کتابخانه ای، مقالات علمی و پژوهش های داخلی و خارجی مرتبط با امنیت روانی، جو مدرسه، احساس تعلق، رابطه معلم و دانش آموز، روابط همسالان و عملکرد تحصیلی گردآوری شده است. بررسی مطالعات نشان می دهد که امنیت روانی از طریق کاهش اضطراب و ترس، افزایش مشارکت، تقویت احساس تعلق، افزایش خودکارآمدی و بهبود رابطه دانش آموز با معلم و همسالان می تواند به شکل مستقیم و غیرمستقیم با عملکرد تحصیلی ارتباط داشته باشد. پژوهش های طولی در دانش آموزان ابتدایی نیز نشان داده اند که کیفیت رابطه معلم و دانش آموز با مشارکت کلاسی، احساس شایستگی و پیشرفت تحصیلی ارتباط دارد. همچنین پژوهش های جدیدتر نشان می دهند که حمایت معلم، احساس تعلق به مدرسه و روابط مثبت در محیط مدرسه با عملکرد تحصیلی ارتباط دارند. در مقابل، تعارض با معلم، زورگویی، طرد اجتماعی، ترس از اشتباه و فشار روانی می توانند زمینه کاهش مشارکت و عملکرد تحصیلی را فراهم کنند. بنابراین، ایجاد امنیت روانی در مدرسه باید به عنوان یکی از پیش نیازهای یادگیری موثر مورد توجه مدیران، معلمان، والدین و مشاوران مدارس قرار گیرد. مدرسه ای که در آن دانش آموز احساس امنیت، احترام، تعلق و ارزشمندی کند، زمینه مناسب تری برای رشد تحصیلی و روانی او فراهم خواهد کرد