تاثیر رهبری تحول آفرین مدیران مدارس بر انگیزش شغلی و عملکرد حرفه ای معلمان

مدیریت و رهبری مدرسه از مهم ترین عوامل موثر بر کیفیت عملکرد معلمان، فضای سازمانی و در نهایت کیفیت فرایند یاددهی یادگیری است. مدیر مدرسه در شرایط کنونی تنها مسئول اجرای مقررات و امور اداری نیست، بلکه باید بتواند با ایجاد چشم انداز مشترک، برقراری ارتباط موثر، حمایت از کارکنان، ایجاد انگیزه و فراهم کردن زمینه مشارکت، مدرسه را به سمت رشد و تحول هدایت کند. یکی از سبک های مدیریتی که در سال های اخیر توجه بسیاری از پژوهشگران حوزه مدیریت آموزشی را به خود جلب کرده، رهبری تحول آفرین است. رهبری تحول آفرین بر ایجاد تغییر مثبت، توانمندسازی کارکنان، ایجاد انگیزه، تحریک تفکر و توجه به نیازهای فردی کارکنان تاکید دارد.پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر رهبری تحول آفرین مدیران مدارس بر انگیزش شغلی و عملکرد حرفه ای معلمان انجام شده است. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه گردآوری اطلاعات، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و اسنادی است. در این پژوهش، مبانی نظری رهبری تحول آفرین، انگیزش شغلی و عملکرد حرفه ای معلمان بررسی شده و یافته های پژوهش های داخلی و خارجی مرتبط مورد تحلیل قرار گرفته است. شواهد پژوهشی نشان می دهد که رهبری تحول آفرین می تواند از طریق ایجاد چشم انداز مشترک، حمایت عاطفی و حرفه ای، مشارکت دادن معلمان در تصمیم گیری، تحریک فکری و توجه به تفاوت های فردی، انگیزش شغلی معلمان را افزایش دهد. همچنین انگیزش حاصل از این سبک رهبری می تواند به افزایش تعهد حرفه ای، مشارکت در فعالیت های مدرسه، یادگیری حرفه ای و بهبود عملکرد آموزشی معلمان منجر شود. مرور نظام مند پژوهش های بین المللی نیز نشان داده است که رهبری تحول آفرین در مدارس با افزایش انگیزش کارکنان و شکل گیری فرهنگ سازمانی مثبت ارتباط دارد. یافته های جدید نیز نشان می دهد که تاثیر رهبری تحول آفرین بر عملکرد معلم می تواند مستقیم یا از طریق متغیرهایی مانند انگیزش شغلی، تعهد سازمانی، همکاری حرفه ای و ظرفیت حرفه ای معلمان صورت گیرد. پژوهش های منتشرشده در سال ۲۰۲۶ نیز بر نقش انگیزش معلمان به عنوان یکی از مسیرهای مهم ارتباط میان رهبری تحول آفرین و عملکرد حرفه ای تاکید کرده اند. بنابراین می توان نتیجه گرفت که مدیران مدارس با بهره گیری از اصول رهبری تحول آفرین می توانند زمینه ایجاد محیطی پویا، مشارکت محور و انگیزاننده را فراهم کرده و در ارتقای عملکرد حرفه ای معلمان نقش موثری داشته باشند.کلمات کلیدی: رهبری تحول آفرین، مدیر مدرسه، انگیزش شغلی، عملکرد حرفه ای، معلمان، مدیریت آموزشی، مدرسه، رهبری آموزشی.