تحلیل فضایی ظرفیت ها و محدودیت های توسعه بوم گردی و اشتغال زایی پایدار در روستاهای تاریخی

گردشگری روستایی و توسعه اقامتگاه های بوم گردی یکی از راهبردهای اساسی در جهت احیای ساختار اقتصادی و تثبیت جمعیت در سکونتگاه های بومی به شمار می رود. پژوهش حاضر با هدف تحلیل فضایی ظرفیت ها و محدودیت های توسعه بوم گردی و پیامدهای آن بر اشتغال زایی پایدار در روستاهای تاریخی انجام شده است. ماهیت پژوهش کاربردی و روش بررسی آن توصیفی، تحلیلی و فضایی مبتنی بر داده های کتابخانه ای و میدانی است. نتایج حاصل از تحلیل فضایی نشان می دهد که روستاهای تاریخی به واسطه برخورداری از میراث کالبدی ارزشمند، الگوهای معماری همساز با اقلیم و جاذبه های فرهنگی اصیل، پتانسیل چشمگیری در جذب گردشگر و تنوع بخشی به معیشت دارند. در مقابل، فرسودگی زیرساخت های دسترسی، عدم تاب آوری محیطی، محدودیت در تامین سرمایه اولیه بومی و تغییرات کاربری نامتوازن اراضی، از مهم ترین موانع بازدارنده فضایی محسوب می شوند. یافته ها حاکی از آن است که هم پوشانی این عناصر در یک ساختار فضایی منسجم و بهره گیری از سامانه های اطلاعات جغرافیایی جهت هدایت الگوهای استقرار خدمات گردشگری می تواند زمینه بازآفرینی بافت کالبدی و توانمندسازی جامعه محلی را به منظور ایجاد فرصت های شغلی پایدار فراهم سازد. در مجموع، تحقق اشتغال پایدار در این سکونتگاه ها مستلزم تدوین مدل های مکانی جامع، مدیریت فضایی یکپارچه و مشارکت جوامع محلی در فرآیند نگهداری و بهره برداری از ظرفیت های تاریخی است.

کلیدواژه ها:

بوم گردی ، تحلیل فضایی ، روستاهای تاریخی ، اشتغال زایی پایدار ، سامانه های اطلاعات جغرافیایی.