تاثیر سواد هوش مصنوعی معلمان و مشاوران بر کیفیت خدمات آموزشی، تربیتی و مشاوره ای مدارس

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر سواد هوش مصنوعی معلمان و مشاوران بر کیفیت خدمات آموزشی، تربیتی و مشاوره ای مدارس انجام شد. با توجه به نفوذ روزافزون فناوری های هوش مصنوعی در نظام های آموزشی و ضرورت برخورداری معلمان و مشاوران از صلاحیت های لازم برای بهره گیری موثر و اخلاقی از این فناوری ها، این پژوهش به دنبال پاسخ به این پرسش اصلی بود که سواد هوش مصنوعی معلمان و مشاوران چه تاثیری بر کیفیت خدمات مدرسه ای دارد و چه سازوکارهایی این تاثیر را توضیح می دهند. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی از نوع همبستگی با راهبرد مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری را کلیه معلمان و مشاوران مدارس دوره متوسطه تشکیل دادند و نمونه ای به حجم ۴۵۰ نفر با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای و طبقه ای نسبتی انتخاب شد. داده ها با استفاده از پرسش نامه های استاندارد سواد هوش مصنوعی، کیفیت خدمات آموزشی، تربیتی و مشاوره ای، نگرش به فناوری، خودکارآمدی حرفه ای و فرهنگ سازمانی مدرسه گردآوری شد. روایی ابزارها با روش های روایی محتوایی و تحلیل عاملی تاییدی و پایایی آن ها با ضریب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی تایید شد. تحلیل داده ها در سه سطح توصیفی، استنباطی و مدل یابی با نرم افزارهای SPSS، AMOS و SmartPLS انجام گرفت. یافته ها نشان داد که سطح سواد هوش مصنوعی معلمان و مشاوران در حد متوسط به پایین است و بعد «مهارت» پایین ترین و بعد «نگرش» بالاترین میانگین را دارد. همچنین کیفیت خدمات آموزشی، تربیتی و مشاوره ای در سطح متوسط قرار داشت و کیفیت خدمات مشاوره ای پایین ترین نمره را کسب کرد. بین سواد هوش مصنوعی و کیفیت خدمات، رابطه مثبت و معناداری وجود داشت (۶۳/۰r =) و ابعاد چهارگانه سواد هوش مصنوعی، به طور مشترک ۴۲ درصد از واریانس کیفیت خدمات آموزشی، ۳۵ درصد از واریانس کیفیت خدمات تربیتی و ۳۱ درصد از واریانس کیفیت خدمات مشاوره ای را تبیین کردند. نتایج مدل سازی معادلات ساختاری نشان داد که نگرش به فناوری، خودکارآمدی حرفه ای و فرهنگ سازمانی مدرسه، رابطه بین سواد هوش مصنوعی و کیفیت خدمات را به طور معناداری میانجی گری می کنند و مدل نهایی، ۶۷ درصد از واریانس کیفیت خدمات را تبیین می کند. بر این اساس، می توان نتیجه گرفت که ارتقای سواد هوش مصنوعی معلمان و مشاوران، پیش شرطی اساسی برای بهبود کیفیت خدمات مدرسه ای در عصر دیجیتال است و نیازمند سیاست گذاری، برنامه ریزی و سرمایه گذاری نظام مند در سطح مدارس و نظام آموزشی است.

کلیدواژه ها:

سواد هوش مصنوعی ، کیفیت خدمات آموزشی ، کیفیت خدمات تربیتی ، کیفیت خدمات مشاوره ای ، معلمان و مشاوران.