تاثیر یادگیری سیار بر یادگیری غیررسمی دانش آموز و نقش هدایتی معلم

پژوهش حاضر با هدف تبیین تاثیر یادگیری سیار بر یادگیری غیررسمی دانش آموزان و شناسایی نقش هدایتی معلم در این فرایند طراحی و اجرا شد. یادگیری سیار به عنوان پارادایمی نوین، با رفع قیدهای زمانی و مکانی، فرصت های بی سابقه ای برای یادگیری غیررسمی فراهم کرده است؛ اما این فرصت ها در غیاب هدایت هدفمند می توانند به سطحی نگری و پراکندگی شناختی منجر شوند. ازاین رو، پژوهش حاضر به دنبال پاسخ به این پرسش اساسی بود که یادگیری سیار چگونه بر یادگیری غیررسمی دانش آموز تاثیر می گذارد و معلم در این میان چه نقش هدایتی ایفا می کند.برای پاسخ به این پرسش، از راهبرد آمیخته با طرح تبیینی متوالی استفاده شد. در بخش کمی، ۴۵۰ دانش آموز و ۲۰۰ معلم دوره دوم متوسطه با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند و پرسش نامه های استاندارد یادگیری سیار، یادگیری غیررسمی و نقش هدایتی معلم را تکمیل کردند. داده ها با تحلیل عاملی تاییدی و مدل سازی معادلات ساختاری تحلیل شدند. در بخش کیفی، ۲۵ معلم و ۳۰ دانش آموز با نمونه گیری هدفمند انتخاب و با مصاحبه نیمه ساختاریافته، مشاهده مشارکتی و تحلیل اسناد دیجیتال بررسی شدند. داده های کیفی با روش تحلیل مضمون در شش مرحله تحلیل و در نهایت با یافته های کمی تلفیق شدند.نتایج نشان داد که یادگیری سیار به طور مستقیم ۲۳ درصد و در مدل نهایی با حضور نقش هدایتی معلم، ۵۸ درصد از واریانس یادگیری غیررسمی را تبیین می کند. از میان مولفه های یادگیری سیار، «تعامل پذیری» و «بافت مندی» بیشترین سهم را در پیش بینی یادگیری غیررسمی داشتند. نقش هدایتی معلم هم به طور مستقیم و هم به عنوان تعدیل گر، تاثیر یادگیری سیار بر یادگیری غیررسمی را تقویت کرد؛ به طوری که در سطوح بالای هدایت، شیب رگرسیون ۰/۶۱ و در سطوح پایین، ۲۳/۰ بود. مولفه «مدل سازی راهبردهای یادگیری» ضعیف ترین مولفه نقش هدایتی معلمان شناسایی شد. یافته ها بر این اصل استوارند که فناوری به تنهایی تضمین کننده یادگیری نیست؛ بلکه هدایت هوشمندانه معلم، فناوری را به فرصتی برای یادگیری معنادار و پایدار تبدیل می کند.

کلیدواژه ها:

یادگیری سیار ، یادگیری غیررسمی ، نقش هدایتی معلم ، خودتنظیمی یادگیری ، فناوری آموزشی ، دوره متوسطه