بررسی مولفه های «مثبت گرایی و شادمانی» در آثار داستانی هوشنگ مرادی بر اساس نظریه سلیگمن

پژوهش حاضر با هدف واکاوی و تحلیل بازنمایی مولفه های مثبت گرایی و شادمانی بر اساس مدل پنج عاملی بهزیستی (PERMA) مارتین سلیگمن در آثار داستانی هوشنگ مرادی کرمانی صورت گرفته است. این مطالعه با رویکردی کیفی و روش توصیفی-تحلیلی، سه اثر شاخص «قصه های مجید»، «بچه های قالیباف خانه» و «مربای شیرین» را مورد بررسی قرار داده است. یافته های پژوهش حاکی از آن است که مولفه های پنج گانه ی هیجانات مثبت، درگیری (غرقگی)، روابط مثبت، معنا و دستاورد، نه به صورت انتزاعی، بلکه به شکلی درهم تنیده، پویا و هم افزا در تار و پود روایت و شخصیت پردازی این آثار بازنمایی شده اند. شادمانی در جهان داستانی مرادی کرمانی، مفهومی سطحی یا انکارکننده ی واقعیت نیست، بلکه محصول «تاب آوری فعال»، «معناجویی وجودی» و مدیریت آگاهانه ی رنج از طریق مکانیسم های دفاعی بالغ است. تحلیل ها همچنین هم خوانی شگرف این مولفه ها را با ارزش های بنیادین فرهنگ ایرانی-اسلامی، از جمله قناعت فعال، صبر جمیل، صله ی رحم و معنویت طبیعی، تایید می کند. نویسنده با بهره گیری هوشمندانه از سازوکارهای روایی نظیر زاویه ی دید کودکانه به مثابه فیلتر شناختی، طنز ملایم و تصویرسازی های حسی غنی، این مفاهیم را به شکلی غیرمستقیم و تاثیرگذار به مخاطب منتقل می سازد. در نهایت، این پژوهش اثبات می کند که آثار مرادی کرمانی فراتر از متون ادبی صرف، الگویی درخشان از «روان شناسی مثبت گرای بومی» را ارائه داده و پتانسیل بالایی به عنوان ابزار کتاب درمانی و ارتقای سلامت روان در مخاطبان کودک و نوجوان دارند.

کلیدواژه ها:

روان شناسی مثبت گرا ، مدل PERMA ، هوشنگ مرادی کرمانی ، شادمانی و بهزیستی ، ادبیات کودک و نوجوان ، تاب آوری ، معناجویی ، کتاب درمانی.