رابطه سبک های دلبستگی با ابعاد کمال گرایی در نوجوانان دختر هنرستانی

هدف: کمال گرایی یکی از ویژگی های شخصیتی موثر بر سلامت روان، عملکرد تحصیلی و روابط بین فردی نوجوانان است که شکل گیری آن تحت تاثیر عوامل متعددی از جمله کیفیت روابط اولیه با والدین قرار دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه سبک های دلبستگی با ابعاد مختلف کمال گرایی در نوجوانان دختر هنرستانی انجام شد. روش: پژوهش حاضر از نوع توصیفی همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان دختر هنرستان های ناحیه ۳ شهر کرج در سال تحصیلی ۱۴۰۴ بود که از میان آنان ۲۰۲ نفر به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه سبک های دلبستگی بزرگسالان کولینز و رید و پرسشنامه چندبعدی کمال گرایی هویت و فلت بود. داده ها با استفاده از شاخص های آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه همزمان تحلیل شدند. پیش از اجرای تحلیل ها، نرمال بودن توزیع داده ها و عدم وجود هم خطی بین متغیرهای پیش بین بررسی شد.یافته ها: نتایج نشان داد دلبستگی ایمن با ابعاد کمال گرایی رابطه مثبت و معناداری دارد، در حالی که سبک های دلبستگی اجتنابی و دوسوگرا با برخی ابعاد کمال گرایی رابطه منفی یا غیرمعنادار نشان دادند. نتایج رگرسیون چندگانه نیز بیانگر آن بود که سبک های دلبستگی قادر به پیش بینی معنادار کمال گرایی هستند و دلبستگی ایمن سهم بیشتری در تبیین واریانس کمال گرایی نسبت به سایر سبک های دلبستگی دارد. همچنین بررسی شاخص های هم خطی نشان داد مقادیر عامل تورم واریانس کمتر از ۲ و مقادیر تحمل بیشتر از ۰/۶ بوده و بنابراین مفروضه عدم هم خطی برقرار است.نتیجه گیری: یافته های پژوهش نشان می دهد کیفیت روابط دلبستگی، به ویژه دلبستگی ایمن، نقش مهمی در شکل گیری ابعاد مختلف کمال گرایی نوجوانان دارد. به نظر می رسد برخورداری از احساس امنیت هیجانی و روابط حمایتی با والدین می تواند زمینه شکل گیری کمال گرایی سازگارانه را فراهم کند. از این رو، توجه به مولفه های دلبستگی در برنامه های آموزشی، مشاوره ای و پیشگیرانه مدارس می تواند در کاهش پیامدهای منفی کمال گرایی ناسازگار موثر باشد.

کلیدواژه ها:

سبک های دلبستگی ، کمال گرایی ، نوجوانان ، دلبستگی ایمن ، دانش آموزان دختر