بررسی آزادی انسان معاصر در اندیشه اسلامی ؛ با رویکردی مبتنی بر منابع شیعی

اندیشه اسلامی، با تکیه بر منابع وحیانی و میراث غنی فکری، همواره به کرامت و آزادی انسان توجه ویژه ای داشته است. این مقاله با رویکردی علمی – پژوهشی، به بررسی مفهوم آزادی در اندیشه اسلامی، به ویژه در زمینه انسان معاصر، می پردازد. ابتدا تعاریف لغوی و اصطلاحی آزادی مورد واکاوی قرار گرفته و سپس در قالب مقدمه ای جامع، اهمیت و ضرورت این پژوهش در عصر حاضر تعیین می شود. بیان مسئله، شکاف میان فهم مدرن از آزادی و برداشت های اسلامی را برجسته می سازد. پیشینه پژوهش، گستره تحقیقات پیشین را ترسیم کرده و چارچوب نظری، بر مبنای انسانی شناسی اسلامی، بنا نهاده می شود. روش تحقیق، ترکیبی از تحلیل متون، توصیفی – تبیینی و تطبیقی خواهد بود. مبانی قرآن آزادی، به عنوان foundational principles، نقش محوری، خود را نشان می دهند. در ادامه، آزادی در نهج البلاغه و صحیفه سجادیه، به عنوان منابع کلیدی، مورد بررسی عمیق قرار گرفته و سپس دیدگاه اندیشمندان برجسته اسلامی، از جمله فارابی، ابن سینا، ملاصدرا، مطهری، طباطبایی، جوادی آملی و مصباح یزدی، با ارجاعات دقیق، تشریح و تبیین می گردد. بخش مهمی از مقاله به بررسی تطبیقی آزادی در اندیشه اسلامی با رویکردهای روان شناسی و جامعه شناسی معاصر اختصاص یافته است. در نهایت، با نقد آزادی مدرن از منظر اندیشه اسلامی، به ارائه تصویری منسجم از مفهوم آزادی در اسلام، با ظرفیت پاسخگویی به چالش های انسان معاصر است.

کلیدواژه ها:

آزادی ، انسان معاصر ، اندیشه اسلامی ، قرآن ، نهج البلاغه ، صحیفه سجادیه ، نقد آزادی مدرن