نقش هوش مصنوعی چندوجهی در کمک به معلم برای شخصی سازی یادگیری دانش آموز

چکیدهپژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی چندوجهی در کمک به معلم برای شخصی سازی یادگیری دانش آموز انجام شد. هوش مصنوعی چندوجهی به عنوان فناوری ای نوظهور قادر است داده های متنی، صوتی، تصویری، تعاملی و عملکردی را به صورت همزمان پردازش و تلفیق کند و تصویری جامع تر از وضعیت یادگیرنده ارائه دهد. هدف اصلی این پژوهش، تبیین مفهومی این فناوری، شناسایی کاربردهای عملی آن در شخصی سازی یادگیری از منظر معلم، بررسی چالش ها و محدودیت ها و ارائه ی الگوی مفهومی مناسب برای تلفیق آن با نقش تسهیل گر معلم بود. روش پژوهش آمیخته با طرح اکتشافی متوالی بود؛ در مرحله ی کیفی از مصاحبه های نیمه ساختاریافته، تحلیل اسناد و مشاهده ی غیرمشارکتی و در مرحله ی کمی از پرسشنامه ی محقق ساخته استفاده شد. تحلیل داده های کیفی با روش تحلیل مضمون شش مرحله ای و تحلیل داده های کمی با آمار توصیفی، استنباطی و مدل یابی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی انجام شد. جامعه ی آماری شامل معلمان دوره ی متوسطه و متخصصان فناوری آموزشی بود و نمونه گیری در بخش کیفی هدفمند و در بخش کمی تصادفی خوشه ای چندمرحله ای بود.یافته ها نشان داد که هوش مصنوعی چندوجهی دارای پنج قابلیت اصلی شامل یکپارچه سازی داده های ناهمگون، تحلیل بلادرنگ، تشخیص دقیق تر وضعیت یادگیرنده، تولید پروفایل پویا و تفسیرپذیری است. این فناوری در چهار حوزه ی شناسایی نیازهای پنهان، تشخیص سبک های یادگیری، پایش مستمر پیشرفت و ارائه ی پیشنهادهای آموزشی قابل اقدام به معلم کمک می کند. همچنین، شش چالش اصلی شامل حریم خصوصی، سوگیری الگوریتمی، شفافیت محدود، نیاز به سواد داده ای، هزینه ی پیاده سازی و خطر کاهش تعامل انسانی شناسایی شد. الگوی مفهومی نهایی شامل پنج مولفه ی داده های چندوجهی، موتور تحلیل، رابط کاربری معلم یار، تصمیم گیری معلم و پیامدهای یادگیری همراه با حلقه ی بازخورد مستمر بود که اعتبارسنجی آن برازش مطلوبی نشان داد.نتیجه گیری کلی پژوهش آن است که هوش مصنوعی چندوجهی می تواند به عنوان «دستیار شناختی» معلم، بار تحلیل داده ها را کاهش دهد و دقت تصمیم گیری آموزشی را افزایش دهد، مشروط بر آنکه به عنوان جانشین معلم به کار نرود. تحقق این امر نیازمند توسعه ی زیرساخت های فنی، آموزش سواد داده ای و هوش مصنوعی معلمان، تدوین چارچوب های اخلاقی و پژوهش های مستمر است. یافته های این پژوهش می تواند برای طراحان سیستم های آموزشی هوشمند، معلمان، برنامه ریزان تربیت معلم و سیاست گذاران آموزشی مفید باشد

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: هوش مصنوعی چندوجهی ، شخصی سازی یادگیری ، معلم یار هوشمند ، تحلیل مضمون ، مدل یابی معادلات ساختاری ، یادگیری تطبیقی