اقدام پژوهی : بهبود حل مسئله ریاضی با استفاده از موقعیت های واقعی زندگی

حل مسئله یکی از مهم ترین اهداف آموزش ریاضی در دوره ابتدایی است، اما تجربه تدریس نشان می دهد بسیاری از دانش آموزان با وجود تسلط بر محاسبات عددی ساده، در مواجهه با مسئله های کلامی دچار سردرگمی می شوند و توانایی تبدیل یک موقعیت مسئله به عبارت ریاضی را ندارند. در کلاسی که نگارنده در آن تدریس می کرد نیز گروهی از دانش آموزان در حل مسئله های کلامی کتاب درسی عملکرد ضعیفی داشتند، هرچند در تمرین های محاسباتی صرف مشکل چندانی نشان نمی دادند. این اقدام پژوهی با هدف بررسی تاثیر استفاده از موقعیت های واقعی زندگی (مانند خرید از فروشگاه، تقسیم وسایل کلاس، اندازه گیری فاصله و زمان) بر بهبود توانایی حل مسئله ریاضی دانش آموزان انجام شد. در گام نخست، وضع موجود از طریق مشاهده کلاسی، بررسی برگه های تمرین و آزمون عملکردی حل مسئله توصیف و شواهد مربوط گردآوری شد. تحلیل داده ها نشان داد علت اصلی مشکل، آموزش مسئله ها به صورت انتزاعی و جدا از تجربه زیسته دانش آموزان بود. بر همین اساس، طراحی و اجرای مسئله های ریاضی برگرفته از موقعیت های واقعی و ملموس زندگی روزمره دانش آموزان، به عنوان راه حل انتخاب و به مدت هشت هفته اجرا شد. فعالیت هایی مانند برگزاری «فروشگاه کلاسی»، حل مسئله های مرتبط با وسایل و فضای مدرسه و تکالیف خانگی مبتنی بر موقعیت های واقعی خانواده، محور اصلی اجرا بودند. نتایج پس آزمون نشان داد توانایی دانش آموزان هدف در درک صورت مسئله، انتخاب عملیات مناسب و حل صحیح مسئله های کلامی به طور محسوسی بهبود یافته و انگیزه و مشارکت آنان در فعالیت های ریاضی نیز افزایش پیدا کرده است.

کلیدواژه ها:

حل مسئله ریاضی ، موقعیت های واقعی زندگی ، اقدام پژوهی ، آموزش ابتدایی ، یادگیری معنادار