بررسی تاثیر آموزش احترام به تنوع فرهنگی بر افزایش سرمایه اجتماعی و کاهش تنش های قومیتی در دانش آموزان دختر متوسطه دوم

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش احترام به تنوع فرهنگی بر افزایش سرمایه اجتماعی و کاهش تنش های قومیتی در دانش آموزان مقطع متوسطه دوم شهر پرند انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش اجرا، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانش آموزان مقطع متوسطه دوم شهر پرند در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ تشکیل دادند که از میان آنان ۴۵ نفر با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۲۳ نفر) و گواه (۲۲ نفر) جایگزین شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه سرمایه اجتماعی نوجوانان ده سیلوا و همکاران (۲۰۱۴) و مقیاس پیش داوری آشکار و ظریف پتی گرو و میرتنز (۱۹۹۵) به عنوان شاخص تنش های قومیتی استفاده شد. برنامه آموزش احترام به تنوع فرهنگی بر اساس اصول آموزش چندفرهنگی و با اقتباس از دیدگاه های نظریه پردازان و پژوهشگران معتبر در این زمینه تدوین و طی هشت جلسه برای گروه آزمایش اجرا شد. داده ها با استفاده از شاخص های آمار توصیفی و آزمون های شاپیرو ویلک، لوین، ام باکس، تحلیل کوواریانس چندمتغیری و تحلیل کوواریانس تک متغیری در نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که اثر آموزش احترام به تنوع فرهنگی بر موجب افزایش سرمایه اجتماعی و کاهش تنش های قومیتی دانش آموزان معنادار بود. همچنین، آموزش احترام به تنوع فرهنگی موجب افزایش معنادار سرمایه اجتماعی و کاهش معنادار تنش های قومیتی دانش آموزان گروه آزمایش در مقایسه با گروه گواه شد. نتایج بیانگر آن است که آموزش احترام به تفاوت های قومی، فرهنگی و زبانی می تواند از طریق تقویت اعتماد، همکاری، احساس تعلق، پذیرش تفاوت ها و تعامل مثبت میان دانش آموزان، به بهبود روابط اجتماعی و کاهش تعارض های بین گروهی در محیط مدرسه کمک کند. بر این اساس، بهره گیری از برنامه های آموزش احترام به تنوع فرهنگی در مدارس دارای تنوع جمعیتی می تواند به تقویت انسجام اجتماعی و ایجاد محیطی امن تر، پذیرنده تر و مشارکت محورتر برای دانش آموزان منجر شود.

کلیدواژه ها:

آموزش احترام به تنوع فرهنگی ، سرمایه اجتماعی ، تنش های قومیتی ، دانش آموزان متوسطه دوم ، شهر پرند.