اثربخشی آموزش نقش آفرینی مثبت بر خودکارآمدی اجتماعی و انگیزه پیشرفت دانش آموزان پایه چهارم ابتدایی

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش مبتنی بر نقش آفرینی مثبت بر خودکارآمدی اجتماعی و انگیزه ی پیشرفت دانش آموزان دختر پایه ی چهارم ابتدایی منطقه ی ۱۱ تهران انجام شد. روش پژوهش، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه ی آماری شامل کلیه ی دانش آموزان دختر پایه ی چهارم ابتدایی منطقه ی ۱۱ تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ بود که از میان آنها، نمونه ای به حجم ۶۶ نفر (دو کلاس ۳۳ نفره) با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایدهی شدند. گروه آزمایش به مدت ۱۰ جلسه ی ۴۵ دقیقه ای (هفته ای دو جلسه) تحت آموزش مبتنی بر نقش آفرینی مثبت قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل، آموزش های معمول مدرسه را دریافت کرد. برای گردآوری داده ها، از پرسشنامه ی خودکارآمدی اجتماعی کودکان مورین (۲۰۰۶) و پرسشنامه ی انگیزه ی پیشرفت تحصیلی والراند و همکاران (۱۹۹۲) استفاده شد که روایی و پایایی آنها در پژوهش های پیشین مورد تایید قرار گرفته و در پژوهش حاضر، ضرایب آلفای کرونباخ به ترتیب ۰.۸۴ و ۰.۸۷ به دست آمد. داده های جمع آوری شده با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره و تک متغیره مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفتند. یافته ها نشان داد که آموزش مبتنی بر نقش آفرینی مثبت، تاثیر مثبت و معناداری بر خودکارآمدی اجتماعی و انگیزه ی پیشرفت دانش آموزان گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل داشته است. همچنین اندازه ی اثر بزرگ به دست آمده برای هر دو متغیر وابسته، حاکی از کارایی بالای این مداخله ی آموزشی در بافت دوره ی ابتدایی بود. بر اساس یافته های پژوهش می توان نتیجه گیری کرد که نقش آفرینی مثبت به عنوان یک روش فعال، مشارکتی و تجربه محور، می تواند با فراهم آوردن فرصت های ایمن برای مواجهه با چالش های اجتماعی و تحصیلی، باورهای خودکارآمدی و انگیزه ی پیشرفت دانش آموزان دختر را به طور چشمگیری افزایش دهد.

کلیدواژه ها:

نقش آفرینی مثبت ، خودکارآمدی اجتماعی ، انگیزه ی پیشرفت ، دانش آموزان دختر ، پایه ی چهارم ابتدایی