بازخورد تکوینی تقویت شده با هوش مصنوعی در پرورش خودتنظیمی یادگیری دانش آموزان دوره ی ابتدایی: چارچوب مفهومی، سازوکارها و الزامات تربیتی

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش بازخورد تکوینی تقویت شده با هوش مصنوعی در پرورش خودتنظیمی یادگیری دانش آموزان دوره ابتدایی انجام شد. مسئله اصلی آن است که بازخورد فوری و شخصی سازی شده، در صورتی که تنها به اعلام درست یا نادرست بودن پاسخ تقلیل یابد، ممکن است دانش آموز را به دریافت کننده ای منفعل بدل کند؛ اما اگر به مشاهده، توضیح، اصلاح و بازبینی فرایند یادگیری یاری رساند، می تواند به رشد تدریجی خودتنظیمی کمک کند.روش شناسی: این مطالعه از نوع مروری - تحلیلی است. اسناد و پژوهش های معتبر مرتبط با بازخورد تکوینی، یادگیری خودتنظیم، بازخورد داده محور، هوش مصنوعی در آموزش و حقوق کودک بررسی و به صورت کیفی تحلیل شد. یافته ها: تحلیل منابع نشان می دهد که هوش مصنوعی، در قالب سامانه ای برای مشاهده الگوهای پاسخ، طرح پرسش های راهنما، ارائه سرنخ متناسب و ثبت مسیر پیشرفت، می تواند سه مولفه اصلی خودتنظیمی را تقویت کند: پیش بینی و هدف گذاری، پایش و کنترل عملکرد، و خودارزیابی و بازاندیشی. اثربخشی این ظرفیت به آن وابسته است که بازخورد به جای عرضه پاسخ نهایی، دانش آموز را به توضیح راه حل، مقایسه با معیار موفقیت، تشخیص خطا و انتخاب گام بعدی دعوت کند. نتیجه گیری: بازخورد تکوینی تقویت شده با هوش مصنوعی، تنها در الگوی سه جانبه دانش آموز - هوش مصنوعی – معلم، ارزش تربیتی پیدا می کند. حفاظت از داده های کودکان، تناسب زبانی و سنی، شفافیت درباره محدودیت های سامانه، پرهیز از برچسب زنی و تضمین عدالت دسترسی، شرط لازم اجرای مسئولانه این رویکرد است. بنابراین، جایگاه مطلوب هوش مصنوعی در دبستان نه «داور نهایی یادگیری»، بلکه «یار بازخوردی فرایندمحور» در کنار معلم است.

کلیدواژه ها:

بازخورد تکوینی ، یادگیری خودتنظیم ، آموزش ابتدایی ، شخصی سازی یادگیری ، اخلاق هوش مصنوعی.