بررسی عوامل موثر بر بازماندگی از تحصیل دانش آموزان دوره دوم متوسطه (هنرستان های فنی حرفه ای و کاردانش) در شهرستان میناب

مقدمه و هدف: بازماندگی از تحصیل از مهمترین چالش های نظام آموزشی ایران، به ویژه در مناطق روستایی و محروم است؛ چراکه تداوم آن نه تنها سرمایه انسانی کشور را تهدید می کند، بلکه چرخه فقر و محرومیت را در نسل های بعدی بازتولید می نماید. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر بازماندگی از تحصیل دانش آموزان دوره دوم متوسطه در مناطق روستایی شهرستان میناب انجام شده است.روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی‑پیمایشی است. جامعه آماری شامل دانش آموزان بازمانده از تحصیل دوره دوم متوسطه(هنرستان ها) شهرستان میناب بود و نمونه ای به حجم ۳۰ نفر از میان آنان انتخاب شد. داده ها با پرسشنامه محقق ساخته در چهار بعد فردی، خانوادگی، آموزشی و اقتصادی گردآوری و با آزمون فریدمن و محاسبه میانگین رتبه ها تحلیل شد.یافته ها: نتایج آزمون فریدمن در بعد آموزشی (کایدو=۶۸۰/۵، P=۰/۴۶۱) و بعد اقتصادی (کایدو=۱۲۰/۴، P=۰/۷۴۵) نشان داد تفاوت معناداری میان اهمیت شاخصهای درون هر بعد وجود ندارد؛ یعنی عوامل درون هر بعد به طور تقریبا هم عرض بر تصمیم به ترک تحصیل اثر می گذارند. با این حال، بررسی میانگین رتبه ها نشان داد در بعد آموزشی، «دوری مسافت تا مدرسه» و «برخورد نامناسب معلمان» و در بعد اقتصادی، «نیاز مالی خانواده به درآمد دانش آموز»، «ناتوانی خانواده در تامین هزینه های تحصیل» و «ناکافی بودن حمایت های نهادی» بالاترین اولویت را دارند. همچنین یافته ها حاکی از آن است که بازماندگی از تحصیل در این منطقه یک فرآیند زنجیرهای است: فشار اقتصادی به عنوان محرک نخستین، از طریق گسست خانوادگی و موانع آموزشی، به فروپاشی انگیزشی و روانی دانش آموز منجر میشود.نتیجه گیری: بازماندگی از تحصیل در مناطق روستایی میناب پدیدهای چندعاملی و سیستمی است که ریشه در فقر اقتصادی دارد و با نبود حمایتهای نهادی تشدید میشود. بنابراین سیاست گذاری صرفا آموزشی یا مشاورهای کارساز نیست؛ بلکه ارائه حمایت های مالی هدفمند (نظیر کمک هزینه رفت وآمد، بورس تحصیلی و پوشش هزینه های پنهان تحصیل) در کنار توسعه زیرساخت های آموزشی و توانمندسازی اقتصادی خانواده ها می تواند زنجیره بازماندگی را گسسته و زمینه ماندگاری و بازگشت دانش آموزان به چرخه آموزش را فراهم کند.

کلیدواژه ها:

بازماندگی از تحصیل ، عوامل اقتصادی ، عوامل آموزشی ، مناطق روستایی ، میناب ، دوره دوم متوسطه(هنرستان).