ظرفیت تلفیق سواد خواندن با آموزش علوم در توسعه یادگیری مفهومی دانش آموزان پایه چهارم ابتدایی: یک مطالعه مروری

پژوهش حاضر با هدف بررسی ظرفیت آموزش تلفیقی سواد خواندن و علوم در توسعه یادگیری مفهومی علوم دانش آموزان پایه چهارم ابتدایی انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، مطالعه ای مروری تحلیلی با رویکرد سنتز روایی بود. جامعه اسنادی شامل پژوهش های داخلی مرتبط با سواد خواندن، درک متن های اطلاعاتی، آموزش علوم، یادگیری فعال و برنامه درسی تلفیقی بود که از میان آنها ۱۰ مقاله به صورت هدفمند انتخاب و تحلیل شدند. اطلاعات منابع در قالب ماتریس استخراج داده ثبت و با استفاده از تحلیل مضمون بررسی شد. یافته ها در مضامین سواد خواندن به عنوان زیرساخت یادگیری علوم، نقش روش های فعال و تعاملی، ظرفیت برنامه درسی تلفیقی، سازوکارهای اثرگذاری، شرایط اجرای اثربخش و چالش های آموزشی دسته بندی شدند. نتایج نشان داد دانش آموز برای یادگیری مفهومی علوم به توانایی بازیابی اطلاعات، استنباط، تلفیق متن و تصویر، شناسایی روابط و استفاده از شواهد نیاز دارد. آموزش تلفیقی می تواند از طریق فعال سازی دانش پیشین، آموزش واژگان علمی، آشکارکردن ساختار متن، پرسش سازی، خلاصه نویسی، نقشه مفهومی و توضیح مبتنی بر شواهد، پردازش عمیق تر مفاهیم را تسهیل کند. همچنین، کارایی این رویکرد به هماهنگی اهداف، محتوا، فعالیت های یادگیری و ارزشیابی وابسته است. بااین حال، به دلیل محدودبودن پژوهش های مستقیم داخلی، نمی توان درباره اثر علی این روش نتیجه قطعی گرفت. در مجموع، تلفیق هدفمند سواد خواندن و علوم می تواند رویکردی مناسب برای حرکت از یادگیری حافظه محور به سوی فهم مفهومی باشد و لازم است اثربخشی آن در پژوهش های تجربی آینده بررسی شود.

کلیدواژه ها:

سواد خواندن ، آموزش تلفیقی ، علوم تجربی ، یادگیری مفهومی ، پایه چهارم ابتدایی ، متن اطلاعاتی ، برنامه درسی تلفیقی.