بررسی انضباط و عملکرد کاری دبیران براساس نقش رهبری مدیران: یک مطالعه مروری

پژوهش حاضر با هدف بررسی انضباط و عملکرد کاری دبیران براساس نقش رهبری مدیران به شیوه مروری انجام شده است. با توجه به اهمیت روزافزون عملکرد نیروی انسانی در اثربخشی سازمان های آموزشی و جایگاه محوری دبیران در تحقق اهداف نظام تعلیم و تربیت، این مطالعه در پی پاسخ به این پرسش بود که یافته های پژوهشی موجود، رابطه رهبری مدیران و انضباط کاری را با عملکرد دبیران و کارکنان چگونه تبیین می کنند و این یافته ها تا چه میزان همسو، ناهمسو یا مکمل یکدیگرند. برای این منظور، منابع علمی مرتبط شامل مقالات علمی-پژوهشی داخلی و خارجی، پایان نامه ها و گزارش های پژوهشی با جست وجو در پایگاه های نورمگز، سیویلیکا، مگیران، پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، ساینس دایرکت، اسکوپوس و گوگل اسکالر گردآوری و با روش سنتز کیفی تحلیل شدند. یافته ها نشان داد سبک رهبری مدیران، به ویژه سبک های مشارکتی، خدمتگزار و دموکراتیک، به طور نسبتا پایدار تاثیر مثبت و معناداری بر عملکرد کارکنان و معلمان دارد، در حالی که تاثیر انضباط کاری در مطالعات مختلف نوسان قابل توجهی داشته و در برخی بافت های سازمانی معنادار و در برخی دیگر ضعیف یا غیرمعنادار گزارش شده است. بررسی مطالعاتی که این دو متغیر را به طور هم زمان آزموده اند نیز حاکی از وجود تناقض در ادبیات موجود بود؛ به گونه ای که برخی پژوهش ها رهبری و انضباط را دو مسیر مستقل و مکمل تاثیرگذاری بر عملکرد می دانند و برخی دیگر، اثر انضباط را وابسته به کیفیت رهبری تلقی می کنند. همچنین مشخص شد بخشی از رابطه رهبری با عملکرد از طریق متغیرهای میانجی نظیر تسهیم دانش، هویت سازمانی و خودکارآمدی قابل تبیین است.بر پایه این یافته ها، نتیجه گیری می شود که رهبری مدیران و انضباط کاری هرچند عوامل موثری بر عملکرد دبیران محسوب می شوند، اما اثرگذاری آن ها ماهیتی زمینه محور و پیچیده دارد و کمبود پژوهش های ترکیبی در بافت آموزشی ایران، ضرورت انجام مطالعات تجربی هدفمند در این حوزه را نشان می دهد.

کلیدواژه ها:

رهبری مدیران ، انضباط کاری ، عملکرد شغلی ، دبیران.