بررسی اشتیاق تحصیلی دانش آموزان بر اساس روش تدریس مبتنی بر نقشه مفهومی: یک مطالعه مروری

پژوهش حاضر با هدف بررسی و تحلیل یافته های پژوهش های پیشین درباره تاثیر روش تدریس مبتنی بر نقشه مفهومی بر اشتیاق تحصیلی دانش آموزان انجام شده است. با توجه به اهمیت اشتیاق تحصیلی به عنوان یکی از عوامل کلیدی پیش بینی کننده موفقیت تحصیلی، پایداری در یادگیری و کاهش افت تحصیلی، شناسایی روش های تدریس اثربخش در این زمینه ضرورتی انکارناپذیر دارد. پژوهش حاضر با رویکردی مروری، به گردآوری، تحلیل و طبقه بندی مطالعات داخلی و بین المللی مرتبط با نقشه مفهومی و ابعاد گوناگون اشتیاق تحصیلی از جمله ابعاد شناختی، رفتاری، هیجانی و عاملیتی پرداخته است. منابع مورد استفاده از پایگاه های علمی معتبر داخلی نظیر نورمگز، سیویلیکا، مگیران و پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی و پایگاه های بین المللی نظیر ساینس دایرکت، اریک و گوگل اسکالر گردآوری شدند. یافته های پژوهش در چهار محور اصلی سازمان دهی شد: اثربخشی نقشه مفهومی بر ابعاد شناختی و درک مفهومی؛ تاثیر آن بر افزایش انگیزش و اشتیاق تحصیلی؛ نقش آن در تقویت تفکر خلاق و واگرا؛ و تلفیق آن با فناوری های آموزشی و رویکردهای فعال تدریس. نتایج نشان داد که روش تدریس مبتنی بر نقشه مفهومی، از طریق سازمان دهی بصری مفاهیم، کاهش بار شناختی و تسهیل یادگیری معنادار، به طور معناداری موجب افزایش اشتیاق تحصیلی دانش آموزان در مقاطع مختلف تحصیلی می شود و این اثربخشی هنگام تلفیق با فناوری های آموزشی و رویکردهای سازنده گرایانه تقویت می گردد. یافته های این مطالعه می تواند مبنایی برای طراحی مداخلات آموزشی موثرتر و برنامه ریزی درسی مبتنی بر شواهد در نظام آموزشی فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

نقشه مفهومی ، اشتیاق تحصیلی ، روش تدریس ، انگیزش تحصیلی.