مقایسه ی تطبیقی دو الگوی ارزیابی هدف آزاد و ارزیابی تحقق هدف ها در سنجش اثربخشی برنامه های فرهنگی

این پژوهش با هدف مقایسه تطبیقی دو الگوی ارزیابی هدف آزاد و ارزیابی تحقق هدف ها در سنجش اثربخشی برنامه های فرهنگی و شناسایی نقاط قوت و محدودیت های هر یک انجام شد. جامعه آماری شامل مدیران و کارشناسان فرهنگی مدارس و مراکز فرهنگی شهر مشهد (۲۰۰ نفر) بود که با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. داده ها از طریق پرسشنامه استاندارد شامل دو بخش جداگانه برای سنجش هر الگو گردآوری شد و با استفاده از آزمون های آماری شامل آمار توصیفی، آزمون تی مستقل و همبستگی پیرسون تحلیل گردید. یافته ها نشان داد که میانگین نمره ارزیابی هدف آزاد (۳.۸۵) اندکی بالاتر از ارزیابی تحقق هدف ها (۳.۶۷) است، اما تفاوت بین دو الگو از نظر آماری معنادار نبود. هر دو الگو همبستگی مثبت و معناداری با اثربخشی برنامه های فرهنگی داشتند (به ترتیب ۰.۶۸ و ۰.۵۹). نتایج بیانگر آن است که ارزیابی هدف آزاد در شناسایی اثرات غیرمنتظره و واقعی برنامه ها توانایی بیشتری دارد، در حالی که ارزیابی تحقق هدف ها امکان سنجش کمی و مقایسه ای استاندارد را فراهم می آورد. با توجه به ماهیت چندبعدی و پیچیده برنامه های فرهنگی، استفاده ترکیبی از هر دو رویکرد می تواند تصویر جامع تر و علمی تری از اثربخشی ارائه دهد و به بهبود تصمیم گیری مدیریتی و ارتقای کیفیت برنامه ها کمک کند. این پژوهش بر ضرورت اتخاذ رویکردی یکپارچه در ارزیابی برنامه های فرهنگی تاکید می نماید.

کلیدواژه ها:

ارزیابی هدف آزاد ، ارزیابی تحقق هدف ها ، اثربخشی برنامه های فرهنگی