بررسی رابطه بین مصرف بیش ازحد فضای مجازی و سطوح پرخاشگری (آشکار و پنهان) در دانش آموزان

گسترش روزافزون و استفاده افراطی از فضای مجازی در میان دانش آموزان، به عنوان یکی از پدیده های برجسته عصر فناوری اطلاعات، توجه بسیاری از پژوهشگران و متخصصان تعلیم و تربیت را به خود معطوف ساخته است. پژوهش حاضر با رویکرد مروری و با هدف تحلیل تاثیر استفاده بیش ازحد از فضای مجازی بر بروز رفتارهای پرخاشگرانه در دانش آموزان، به ویژه در دو بعد پرخاشگری آشکار و پنهان، انجام شده است. پرخاشگری به عنوان یکی از معضلات رفتاری در محیط های آموزشی، می تواند موجب افت کیفیت یادگیری و بروز مشکلات اجتماعی در میان دانش آموزان گردد.فضای مجازی با فراهم سازی امکاناتی نظیر ارتباطات سریع، دسترسی گسترده به انواع محتوا و تنوع بالای سرگرمی های دیجیتال، زمینه ساز وابستگی کاربران، کاهش خودکنترلی و در نهایت افزایش رفتارهای پرخاشگرانه می شود. در این میان، پرخاشگری پنهان که در قالب رفتارهای غیرمستقیم و منفعل بروز می یابد، و پرخاشگری آشکار که به صورت رفتارهای مستقیم و قابل مشاهده ظاهر می شود، هر دو می توانند تحت تاثیر پیامدهای روانی و محیطی ناشی از مصرف بیش ازحد فضای مجازی قرار گیرند.در این مقاله، ضمن بررسی چارچوب های نظری و مدل های روان شناختی مرتبط با پرخاشگری و نقش فناوری های نوین، مطالعات پیشین در سطح داخلی و بین المللی مورد تحلیل قرار گرفته اند. نتایج حاکی از آن است که استفاده مفرط از فضای مجازی با افزایش تنش های روانی، تضعیف مهارت های اجتماعی و تشدید رفتارهای پرخاشگرانه در دانش آموزان ارتباط دارد. همچنین، شواهد نشان دهنده وجود رابطه ای معنادار میان میزان استفاده از فضای مجازی و شدت پرخاشگری در هر دو شکل پنهان و آشکار است.در نهایت، بر ضرورت آموزش مهارت های تنظیم هیجان، به ویژه کنترل خشم، مدیریت زمان استفاده از فضای مجازی و همچنین نقش کلیدی خانواده و مدرسه در پیشگیری از پیامدهای منفی آن تاکید شده است. این پژوهش با ارائه یک چارچوب تحلیلی منسجم، می تواند مبنایی برای مطالعات آینده و طراحی مداخلات موثر در راستای کاهش پرخاشگری در میان دانش آموزان فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

فضای مجازی ، پرخاشگری پنهان ، پرخاشگری آشکار ، دانش آموزان