تحول آموزش ادبیات فارسی در عصر فناوری های نوین و هوش مصنوعی: مروری بر رویکردها، فرصت ها و چالش های آموزشی

گسترش فناوری های نوین و ظهور هوش مصنوعی، شیوه های سنتی آموزش را با تحولات چشمگیری مواجه ساخته و زمینه های تازه ای برای بازاندیشی در آموزش زبان و ادبیات فارسی فراهم کرده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی کاربرد فناوری های نوین و هوش مصنوعی در آموزش ادبیات فارسی و شناسایی فرصت ها، ظرفیت ها و چالش های مرتبط با آن انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، مروری تحلیلی است و با بررسی و تحلیل مطالعات و منابع مرتبط با فناوری آموزشی، هوش مصنوعی و آموزش ادبیات فارسی انجام گرفته است. یافته های پژوهش نشان داد که فناوری های نوین از طریق ایجاد محیط های چندرسانه ای و تعاملی، دسترسی به منابع دیجیتال، توسعه فعالیت های مشارکتی و فراهم کردن زمینه تولید محتوای ادبی، می توانند به افزایش مشارکت و تعمیق یادگیری کمک کنند. همچنین هوش مصنوعی با قابلیت هایی مانند تولید محتوای آموزشی، تحلیل و خلاصه سازی متون، طراحی تمرین و پرسش، ارائه بازخورد، شخصی سازی یادگیری و پشتیبانی از فرایند نگارش، ظرفیت های جدیدی برای آموزش ادبیات فارسی ایجاد کرده است. در مقابل، احتمال تولید اطلاعات نادرست، محدودیت در درک ظرافت های زبان و متون ادبی فارسی، وابستگی یادگیرندگان به پاسخ های آماده، مسائل مربوط به اصالت و مالکیت فکری و ضرورت ارتقای سواد دیجیتال و هوش مصنوعی معلمان و یادگیرندگان از مهم ترین چالش های این حوزه است. در مجموع، نتایج نشان می دهد که بهره گیری موثر از فناوری و هوش مصنوعی در آموزش ادبیات فارسی مستلزم رویکردی انسان محور، هدفمند و انتقادی است؛ به گونه ای که فناوری در نقش ابزار پشتیبان یادگیری قرار گیرد و جایگزین تفکر، خلاقیت و تفسیر انسانی نشود.

کلیدواژه ها:

آموزش ادبیات فارسی ، فناوری های نوین آموزشی ، هوش مصنوعی ، یادگیری دیجیتال ، آموزش هوشمند ، فناوری آموزشی